Tesisat Dergisi 215. Sayı (Kasım 2013)

GÜNCEL Tesisat Dergisi Say× 215 - Kas×m 2013 49 ağr×s×. İç Hava Kalitesi ayn× zamanda ast×m ve diğer sağl×k problemleri ile ilişkilendirilmektedir. Devams×zl×k, uykusuzluk ve yorgunluk. 3. Yetersiz İç Hava Kalitesinin Nedenleri: Yetersiz havaland×rma, bak×ms×z HVAC tesisat×, bina içeri- sindeki inşaat malzemelerinden, yemekhane g×da gibi bileşenlerden, döşemelerden, mobilyalardan ve ekipmanlardan (faks, toner vs) kaynaklanan kirlilik, d׺ havadan kaynakl× kirleticiler, biolojik kontaminasyon, bilinçsiz enerji tasarrufu. 4. İç Hava Kalitesinin İyileştirilmesi: S×cakl×k ve nem kontrolü, kirlilik kaynak kontrolü, havaland×rma oranlar×n×n artt×r×lmas×. Hava temizleyicilerin kullan×lmas×; Partikül Filtreler, Gaz Filtreler / Kimyasal Filtrasyon S×cakl×k; K׺ 20-24ºC, Yaz 23-26ºCNem %40-60Rh, Filtras- yon; Partikül Filtrasyonu, Gaz Filtrasyonu, CO 2 ; 800 ppm yetersiz havaland×rma, 600-800 ppm kabul edilebilir havaland×rma oran×, <600 ppm İlköğretim de tercih edilmektedir. İç hava kirletici konsantrasyonlar× d׺ hava konsantrasyonlar×n- dan düşük veya yüksek olabilir. D׺ hava kirletici konsantrasyonlar iç hava içerisinde insanlar× etkileyebilir. Polen – alerji, bahar/saman nezlesi ve duman, sis, otomobil egzostlar×. 5. Havaland×rma Oran× ve İç Hava Kalitesi Pro- sedürlerinin Karş×laşt×r×lmas×: ASHRAE Standart 62.1-2007/2010; İç hava kalitesi subjektif kri- terlere dayanmaktad×r ve standart 62.1 2001’den beri zorunlu uygulanabilir kodlar× yazmaktad×r. Konfor (Sağl×k değil) !! VRP: Havaland×rma Oran× Prosedürü (Ventilation Rate Procedure). Minimum kabul edilebilir d׺ hava kalitesi. D׺ havan×n temizlenmesi gerekmektedir. IAQ: İç Hava Kalitesi Prosedürü; İHK ve enerji tasarrufu aras×nda balans× sağlamaktad×r. 6. IAQ Prosedürü ve Enerji Tasarrufu: İç hava kirleticilerinin direkt kontrolünü sağlamakta- d×r. Birçok değişik uygulama iç hava kalitesi prosedürü kullan×larak tasarlanabilir. En genel uygulamalar×, ilk yat×r×mmaliyetlerinin ve işletme maliyetlerinin azalt×lmas× olup yeni binalar ve yenilemeleri içermektedir. 7. ASHRAE Standart 62 Havaland×rma Oran× Prosedürü seyreltme ile birlikte iç hava kirletici- lerin kontrolünü endirekt olarak sağlamaktad×r. İç Hava Kalitesi Prosedürü kabul edilebilir seviyelerde kirleticileri s×n×rland×rmada direkt çözüm sağlamaktad×r. 8. NIST – CONTAM: CONTAM çok zonlu iç hava kalitesi ve havaland×rma analiz bilgisayar program× olup aşağ×daki verileri tasarlamak için kullan×lmaktad×r. Hava debileri: infiltrasyon, s×- z×nt×lar, odalar aras× hava geçişleri, hava s×cakl×k farkl×l×klar×, kontaminasyon konsantrasyonlar×, kişisel temas. Oturumda üçüncü sunumu gerçekleştiren Oktay Akyol ise, enerji yerleşkelerinde enerji tasarrufu için hidronik sistemlerin optimize edilmesini anlatt×. Sunumunun giriş bölümünde dünya enerjisinin %40’× binalarda, bu oran×n %50’si HVAC sistemlerinde kullan×lmakta olduğunu belirtirken bu bilginin kaynağ× olarak; European Commission EPBD (Energy Performance of Building Directive) & US Department of Energy’s “Buildings Energy Data Book2”yi gösterdi. Yap×lan sunumun ayr×nt×lar× başl×klar şeklinde aşağ×da özetlenmektedir. 1. HVAC Sistemlerinde Enerji Tasarrufu: Bina yap×s×: (yal×t×m, çift cam, ...),Enerji tasarrufu için en iyi yöntem, Büyük enerji tasarruflar×, uzun geri ödeme süreleri. HVAC sistemi: Yeni teknoloji kullan×m× hidronik sistem tasar×m×, k×sa geri ödeme süreleri . İnsan faktörü: HVAC ve otomasyon sistemine müdahale, son kullan×c× ve bak×m ekibinin eğitimi Hiçbir zaman sona ermeyen döngü 2. Hidronik Optimizasyon ile Enerji Tasarrufu: Bina HVAC sisteminin optimize edilmesi ile enerji tüketimi %30’a kadar düşürülebilir: Üretimünite- lerinin verim kayb×n× önleyerek, hidronik devrenin enerji verimliliğini optimize ederek, stabil ve hassas oda s×cakl×ğ×n× sağlayarak. Üretimde Yap×lacak Tasarruflar: 1. Dönüş Suyu S×cakl×ğ× Kontrolü: Kazan: Cihazlarda aş×r× debi engellenerek, dönüş suyu s×cakl×ğ× dizayn değerlerinde tutulmal× ve düşük dT ortadan kald×r×lmal×. Yoğuşmal× kazanlarda, yoğuşmadanmaksimumşekilde fay- dalanabilmek için dönüş suyu s×cakl×ğ× mümkün olduğu kadar düşük tutulmal×d×r. Baca gaz× s×cak- l×ğ× 50-55 °C seviyelerine kadar indirilebilir. Çiller: Dönüş suyu s×cakl×ğ×n×n azalmas× COP değerinde düşüşe neden olabilir. 2. Bas×nçland×rma ve Su Kalitesi Etkisi: Yetersiz bas×nçland×rma (hatal× boyutland×rma, kalite problemleri, ...) Yüzeylerde istenmeyen madde- lerin birikmesi . Micro-pislikler: kireç tortular×, korozyon tortular×, partikül tortular× Dağ×t×mda Yap×lacak Tasarruflar: 1. Pompalama Giderleri: Hidronik dağ×t×mdaki ana enerji gideridir. Pompalama maliyetlerinin minimize edilmesi; pompa basma yüksekliğinin azalt×lmas×, dP art׺ faktörlerinden sak×n×lmas×, frekans konvertörlü pompan×n optimum çal׺ma noktas×n×n bulunmas×. Doğru ayarlanm׺ bir değişken debili sistem eldesi; en son pompa tek- nolojilerinin kullan×lmas×, pompalar×n en verimli bölgelerinde çal׺acak şekilde seçilmesi 2. Antifiriz Katk×lar×n×n Kullan×m×: Donmaya karş× koruma için gereklidir. Fakat genleşme katsay×s× (artar), genleşme hacmi & viskozite (artar) , Dp & spesifik ×s× (düşer), gerekli debi & termal iletkenlik (düşer), gerekli debi & yüzey gerilimi (düşer), kaçaklar, yüksek korozif kimyasal madde oluşumu (×s×tmada),antifriz miktar× sadece don- may× önleyecek kadar olmal×d×r. Antifrizli suyun sistemde sadece gerekli bölgelerde dolaşmas×n× sağlamak için ilave eşanjör eklenmesi 3. Boru Yaşlanmas× : Yetersiz bas×nçland×rma neticesinde sisteme giren oksijen korozyona neden olur. Bu nedenle boru iç yüzeyleri et- kilenmekte olup; pürüzlülük artmakta, iç çap küçülmekte. Bas×nç düşüşü üzerinde etkisi; 3 y×l içinde %15 - %70 aras× art׺, 2009 y×l×nda Amerika’da yap×lan bir araşt×rmada 20-50 y×l aras× borulardaki bas×nç kayb× art׺×n×n 1,5 – 24 kat aras× olduğu ölçülmüştür. 4. Hidronik Balanss×zl×k Problemi: Geçici Çözüm- ler; Pompalar: büyük seçilir, maksimum h×zda çal׺t×r×l×r, daha güçlü pompalar ile değiştirilir. Aş×r× debi, aş×r× bas×nç kayb×, aş×r× enerji tüketi- mi. Sistemlerin %90’×nda sistem debisi dizayn debisinin %150’sidir. ( Kaynak: Costic firmas× araüt×rmas× (French Research and Training Centre in HVAC), yay×m CFP Journal April-May 2002.) 5. Aş×r× Debinin Is×tma Tesisat×na Etkileri : Aş×r× debi bir sistemde DT değerini düşürür ve dönüş suyu s×cakl×ğ×n× yükseltir. Örnek: %50 aş×r× debi,