Tesisat Dergisi 215. Sayı (Kasım 2013)

GÖRÜNÜM 18 Tesisat Dergisi Say× 215 - Kas×m 2013 %80’i yurt d×ş× kaynaklardan sağlanmakta özellikle petrol, kömür, doğalgaz ithal ed- ilmektedir. Bu nedenle enerji kaynaklar×n×n birim fiyatlar× çok değişken olup, her gün artmaktad×r. Nitekim petrol fiyatlar×ndaki haftal×k art׺lar, doğalgaza yap×lan yaklaş×k %20 zamlar bunu gösterir. Ancak toplumu- muzda enerjinin değeri tam anlaş×lmam׺, ayr×ca enerjide toplum bilinçlenmemiştir. Bu anlamda büyükşehirlerde yak×t kaynaklar×n×n kullan×m× olup k×rsal kesimlerde %30 merte- belerine erişen tezek kullan×m× gösterilebi- lir. Ayr×ca halk×m×z zamlar×n etkisini tam kavrayamam׺ her zaman olduğu gibi elle gelen düğün bayram havas×na girmiştir. Yeni yeni petrol ve gaz zamlar× tüketiciyi ac×tmakta, önlem alma zorunluluğunu duymaktad×rlar. Ülkemiz için öncelikli yaklaş×m enerji savurganl×ğ×n× önlemek olmal×d×r. Bunun için önce yal×t×m onu takiben üretici cihazlarda verimlilik ve kullan×mdaki ekonomi olmal×d×r. Dolay×s× ile bu sorun tasar×m, uygulama, üretim ve işletme aşamalar×nda ele al×n×r. Ancak bu tür önlemlerin zorunlu standart, yönetmelik, imar yönetmelikleri ile ele al×nmas× yeterli olamaz. Tüketiciyi teşvik ve özendirmek gerekir. Ayr×ca uygulama teknik sorumluluğunu geçerli k×lmak, kontrol ve denetlemeyi müfettişlik usullerinden uzaklaşt×rmak gerekir. Bu nedenle yönetmelik ve standart uygulamalar×nda ç×kar ve ranta yönelik tasar×m, araşt×rma, üretim, uygulama, teda- rikçi firma girdi ve yaklaş×mlar×n×n önlenmesi kontrol sistemlerinde yeterlilik ve sorumluluk getirilmesi gerekir. Enerji tasarrufu ile enerji verimliliği; enerji savurganl×ğ×n×n bittiği noktada başlamal×d×r. AB norm ve standartlar×na uygun tarzda yap×da 50 kcal/hm2y×l s×n×r×na yaklaşmam×z gerekir. Bu değer ülkemiz için 150/200 kcal/ hm2y×l düzeyindedir. Dolay×s×yla yap×da sadece yal×t×mla tasarruf yap×lm׺ olamaz, olsa olsa savurganl×k önlenir. Enerji tasarrufu, enerji verimliliği; enerjinin etkin ve ak×lc× kullan×m× enerji kaynaklar×n×n doğru seçimi, yenilenebilir enerji kaynaklar×ndan yararlanmak suretiyle yap×l×r. Bu amaçla enerjinin son dönüşümü olan ×s× enerjisinde enerjinin geri kazan×lmas×, toprak, hava, su kaynakl× ×s× pompalar×, otomasyon sistemleri kullan×l×r. Ayr×ca uygun sistem seçimlerine önem verilmelidir. Bu maksatla enerji tasarruf şirketleri kurulmuştur. Bu firmalar tüketicinin son beş y×ll×k enerji sarfiyat× esas al×narak orta- lama tüketimden %50-60 y×ll×k enerji tasarrufu yapabilmektedirler. Ancak bu tür teknolojilerin ve uygulama yöntemlerinin kullan×labilir ve basit olmas× gerekir. Enerji savurganl×ğ×n× önlemek maksad×yla yap×lan mimari tasar×m ile yap× kabuğunda al×nan yal×t×m önlemleri yan× s×ra mekanik tesisat tasar×m, imalat, uygulama ve işletme aşamalar×nda bir dizi önlemler al×n×r. Öncelikli tasar×m aşamas×nda sistem seçimleri, tasar×m analiz ve kriterleri çok önemlidir. Örneğin yap× içinde konfor s×cakl×ğ× seçimi iç mekanlarda ×s× kay×p ve kazançlarda ×s×l yükleri optimize edebilir. Özellikle yüksek yap× koridorlar×ndaki s×cakl×ğ×n 20 C seçilmesi gibi önlemlerle ×s×l yüklerde dolay×s×yla kurulu yüklerde azalma sağlanabilir. Benzer tarzda mahallerin değişken yüklerinin çok iyi analizi ve uygun konfor s×cakl×klar×n×n, iç hava kalitesinin optimizasyonu gerekir. Düzgün tasar×m kriterleri ve kabulleri yan× s×ra sistem seçimleri çok önemlidir. Merkezi sistemler, münferit ×s×tma ve soğutma sistemlerinden çok ekonomik ve verimlidir. Yoğuşmal× yüksek verimli kazanlar×n seçimler- indeki avantaj art×k tüketiciye de yans×m׺t×r. Is×tma ve soğutman×n müştereken uyguland×ğ× yap×larda ×s× pompas× seçimleri çok yararl×d×r. Ayr×ca toprak kaynakl×, su kaynakl×, hava kaynakl× ×s× pompalar×yla büyük bir enerji tasarrufu sağlan×r. Bu tür enerji kaynaklar×n×n işletmede koordinasyonu otomatik kontrol ve otomasyon ile sağlanabilir. Ancak otomasyon sistemlerinin geri kazanma yöntemlerinin, frekans konventerli cihazlar×n seçiminde, cihazlar×n ve sistemin C.O.P kontrol ve değerlendirilmesinde çok dikkatli davran- mak gerekir. Genellikle pay-ölçer ve sayaç kontrollar× tüketici paylaşmas×nda hakkani- yet sağlamaktad×r. Ancak kullan×c×y× bu tür uygulamaya mecbur etmek ticari bir yaklaş×m olup, bu yöntemle enerji tasarrufunda direkt bir tasarruf sağland×ğ× söylenemez. Görüldüğü üzere enerji savurganl×ğ× önlemleri, enerji tasarrufu, enerji verimliliği günümüzde çok geniş bir alana yay×lm׺ enerji verimliliği araşt×rmalar× yan× s×ra KYOTO koşullar×, CO2 sal×n×m s×n×rlar× nedeniyle küresel ×s×nma ön- lemlerinin al×nmas× zorunlu hale gelmiştir. Bu anlamda enerji üretiminde alternatif enerjilere, yenilenebilir enerji kaynaklar×na teknoloji yönelmiş enerji pazar× sektöründe büyük bir rekabete ve yar׺maya yol açm׺t×r. Güneş enerjisi, rüzgar enerjisi, biogaz uygulamalar×, jeotermal enerji, deniz dalgalar× gibi enerjiler yan× s×ra nükleer enerji uygulamalar× ön plana ç×km׺t×r. Yat×r×m maliyeti çok yüksek olan bu tür yenilenebilir enerji kullan×m×nda devlet teşviki zorunlu olmuştur. Aksi halde hidrojen enerjisinin kullan×m×na kadar yol açacak bu gelişim karş×s×nda geri kalm׺ ülkelerin karş×laşacağ× zorluklar şimdiden bilinmelidir. Burada dikkat edilecek husus enerji reka- betinde firmalar×n hedefleri sapt×rmas×n×n önlenmesi olmal×d×r. “Ülkemiz için öncelikli yaklaü×m enerji savurganl×- ù×n× önlemek olmal×d×r. Bunun için önce yal×t×m onu takiben üretici cihazlarda verimlilik ve kullan×mdaki ekonomi olmal×d×r. Dolay×s× ile bu sorun tasar×m, uy- gulama, üretim ve iületme aüamalar×nda ele al×n×r. Ancak bu tür önlemlerin zorunlu standart, yönetme- lik, imar yönetmelikleri ile ele al×nmas× yeterli ola- maz. Tüketiciyi teüvik ve özendirmek gerekir” “