Tesisat Dergisi 209. Sayı (Mayıs 2013)

MAKALE 86 Tesisat Dergisi Sayı 209 - Mayıs 2013 Tablo 3. Sabit Debili Sistemler için Yükleme Profili Debi [%] Zaman [%] L 1 100 6 L 2 75 15 L 3 50 35 Şekil 7. Sabit debili sistemler için yükleme nok- taları Benzer şekilde açık çevrim değişken akışlı sistemlerde kullanılan sabit hızlı veya değiş- ken hızlı pompalar için EEI (Enerji Verim İndex – Energy Eficiency Index) hesabı yukarıdaki referans kontrol eğrisi ve yükleme noktaları dikkate alınarak yapılmaktadır. (Bkz. Sf 8) Sabit Debili Sistemler (Açık veya Kapalı Çevrimler için): Sabit debili sistemlerde çalışan pompaların görevi talep edilen debiyi sağlarken kapalı çevrimli sistemlerde sürtünme kayıplarını, açık çevrimli sistemlerde statik ba- sınç ve sürtünme kayıplarını karşılamaktır. Açık çevrimli sabit debili sistemlere örnek olarak bir rezarvuardansa bir bir debide akışkanı diğerine transfer eden transfer pompalarının bulunduğu sistemleri gösterebiliriz. Kapalı çevrim sabit debili sistemlere örnek boyler besleme pompalarının yer aldığı boyler sistemleri gösterilebilir. Bu sistemlerde çalı- şacak pompalar pompanın en verimli olduğu nokta (BEP) dikkate alınarak seçilseler de tesisat karakteristik eğrisiyle ilişkili olarak bu noktanın bir miktar sağında veya solunda çalışacaklardır. Bu sistemlerle ilgili yükleme profili Tablo 3 ’te, bu yükleme profiliyle ilişkili olarak ise çalış- ma noktaları ve referans eğrisi Şekil 7 ’den görülebilir. Genişletilmiş Ürünler (EP) için Enerji Verim Index (EEI) Hesap Metodolojisi Öncelikle pompaların yukarıda anlatılan sı- nıflandırma tekniklerine göre sınıflandırılarak yükleme-zaman profilleri belirlenir. EN1151’e göre pompaların bu yükleme noktaları için şebe- keden çekmiş oldukları güç değerleri hesaplanır. Yükleme noktalarındaki çalışma süreleri dikkate alınarak çalışma süreleri ile çekilen güçler ağır- lıklandırılarak ortalama güç hesaplanır (zamana göre ağırlıklı ortalama). EEI indeksi hesaplanan bu ortalama gücün referans güce bölünmesiyle bulunan birimsiz bir sayıdır. Pazarda yer alan pompaların ağırlığıyla orantılı olarak maksimum su gücü ( Phyd ) ile maksi- mum giriş gücü ( P1 ) arasında bir grafiksel ilişki kurulur. Grafik üzerinden bu ilişkinin matema- tiksel modellemesi (formülasyon) yapıldıktan sonra maksimum debi değeri kullanılarak referans güç ( Pref ) değeri hesaplanabilir. Islak rotorlu sirkülasyon pompaları için Avrupa’da yapılmış bir çalışmanın sonuçları örnek olarak incelenebilir. Şekil 8. Pompaların ürettikleri hidrolik güç karşılığı giriş güçlerinin dağılımı Şekil 9. Enerji verimliliği index hesap tekniği (grafiksel) P ref =2.21.p hyd,max +55(1-e -0.39phd,max )[W] P ref =2.21.p hyd,max +55[W] Enerji Verim Indexi hesap tekniğinin grafiksel gösterimi Şekil 9’ da görülebilir . Makalenin 2. Bölümü 210. sayıda yayımlanacaktır.