Tesisat Dergisi 209. Sayı (Mayıs 2013)

MAKALE 84 Tesisat Dergisi Sayı 209 - Mayıs 2013 direktife paralel direktif Türkiye de 7 Eylül 2010 tarihinde 27222 RG numarası ile yayınlanmış ve 25 Aralık 2012 tarihinde 28508 RG no ile revize edilmiştir. Diğer ürün grupları için enerji verim gereklilikleri ve hangi tarihlerde hayata geçirile- ceğine dair yol haritası Şekil 3 ’te verilmiştir. Genişletilmiş Ürün (EP) pompa ve komponentler- den oluşan fiziksel bir tanım olup, Genişletilmiş Ürün Yaklaşımı (EPA ) genişletilmiş ürünün mut- lak verimseviyesinin tanımlanmasında kullanılan metot veya prosedür olarak adlandırılabilir. EuP/ErP: Energy Using Product/Energy Related Product (Enerji Kullanan/İlişkili Ürünler) MEI: Minimum Efficiency Index (Minimum Verim İndeks Değeri) EEI: Energy Efficiency Index (Enerji Verimlilik İndeksi) Genişletilmiş ürün tanımında yer alan fiziksel komponentler pazara üreticiler tarafından genellikle birbirlerine entegre edilmiş olarak sunulurlar. Pompa kaidesi, pompa, kavrama, motor, yol verme panosu, frekans invertörü, vs parçalar genellikle birbirlerine akuple edilmiş olarak satışa sunulmakla birlikte, ayrı ayrı olarak bir veya birden farklı üretici tarafından satışa sunulabilmektedir. Yükleme Profili ve Referans Kontrol Eğrileri: Genişletilmiş pompa ürünleri çok farklı uygula- malarda, farklı yükleme profillerinde farklı kontrol metotları ile kullanılmaktadır.Genişletilmiş ürün yaklaşımı metodoloji için bu yükleme ve control metotlarını aşağıdaki şekilde gruplandırabiliriz. Kapalı / Açık Çevrimli Sistemler 1) Sabit / Değişken Akışlı Sistemler 2) Kapalı ÇevrimDeğişkenDebili Sistemler: Kapalı çevrimli sistemlerde pompaların temel amacı sis- tem sürtünme kayıplarını yenmeleri ve vana,fitre gibi fitinkslerin ihtiyacı olacak basınç değerlerini üretmekten ibarettir.En tipik kapalı çevrim ısıtma veya soğutma sistemlerinde kullanılan akışkanın kapalı bir devrede dolaştığı hidrolik sistemlerdir (HVAC Sistemleri). Buradaki pompaların temel görevi enerji kaynağı tarafından üretilen enerjinin emisyon sistemlerinde (radyatör, fancoil vs.) dolaşımını sağlamaktır. Bu sistemlere ait yükleme profile Tablo 1 ’deki gibidir. Bu sistemler için refe- rans control eğrileri Şekil 5 ’te verilmiştir. Şekil 5. Kapalı çevrim değişken akışlı sistemler için yükleme noktaları ve kontrol eğrisi Şekil 4. Genişletilmiş ürün yaklaşımı tanımı Tablo 1. Kapalı Çevrim Değişken Debili Sistemlerde Yükleme Profili Debi [%] Zaman [%] L 1 100 6 L 2 75 15 L 3 50 35 L 4 25 44 Tablo 2. Açık Çevrim Değişken Debili Sistemlerde Yükleme Profili Debi [%] Zaman [%] Debi [%] Zaman [%] L 1 100 1 L 6 50 12 L 2 90 2 L 7 40 19 L 3 80 3 L 8 30 26 L 4 70 4 L 9 20 21 L 5 60 6 L 10 10 6 Kapalı Çevrim değişken akışlı sistemlerde kul- lanılan sabit hızlı veya değişken hızlı pompalar için EEI (Enerji Verim İndex – Energy Eficiency Index ) hesabı yukarıdaki referans control eğrisi ve yükleme noktaları dikkate alınarak yapılmaktadır. (Bkz Sf 8) Açık Çevrim Değişken Akışlı Sistemler: Bu sistemlerde yer alan pompaların temel amacı gerekli olan statik basınç ve toplam sürtünme kaybını için gerekli olan enerjiyi üretmektir. Açık çevrimli sistemlere en tipik örnek şehir ve binalara su dağıtım şebekeleri verilebilir. Bu sistemler için tipik yükleme profile Tablo 2 ’de verilmiştir. Şekil 6 ’da yukarıdaki yükleme profile ile ilişkili olarak referans kontrol eğrisinin nasıl oluşturulduğu görülmektedir. Şekil 6. Açık çevrim değişken debili sistemler için yükleme noktaları ve kontrol eğrisi