Tesisat Dergisi 207. Sayı (Mart 2013)

GÖRÜNÜM 16 Tesisat Dergisi Sayı 207 - Mart 2013 Günümüz, sağlık yapılarında, yapı teknolojisi ile ilişkili ısıtma, havalandırma, klima sistemlerinin tanı, tedavi ve iyileştirmede önemli rol oynadığı anlaşılmış, bu nedenle sıradan yapılara kıyasla pahalı ve sofistike mekanik tesisat sistelerinin uygulanmasını gerektirmiştir. “ Celal OKUTAN Hastane Teknolojisi Tıp bilimi; koruyucu hekimlikten, teşhis, tedavi, bakım ve iyileştirmeye kadar olan çizgide, asırlar süren deneyim ve birikime dayalı olarak çok hızlı bir gelişim göstermiştir. Bu gelişime teknolojinin büyük bir katkısı olmuştur. Ancak, XX. asırda teknolojinin geçirdiği hızlı evreler so- nunda erişilen “Genetik Mühendislik” devrine rağmen tıp biliminin insan sağlığı ve yaşamı yönünden beklenilen hedeflere halen ulaştığı söylenemez. Bu nedenle tıp biliminin bütün branşlarında Ar-Ge araştırmaları süregelmekte, her gün yeni bir buluş, tedavi yöntemi gündeme gelmektedir. Hastane yapıları; üniversitelerin araştırma ve uygulama hastaneleri yanı sıra genel hastane- ler, tanı ve tedavi üniteleri ile özel hastalıklara yönelik yapılaşmaya dönüşmüştür. Hastaneler, günün 24 saati içinde doktor, hemşire, sağlık elemanları, personel yanı sıra tedavi, bakım, teşhis ve muayene bekleyen hastaları, ziyaretçi, refakatçi ve benzeri nedenlerle gelen sağlık problemleri farklı kişileri barındıran kapalı or- tamlardır. Bu anlamda yapılarda etkili hijyen ve sağlık koşulları bu ortamlarda yaşayan, çalışan ve bulunanlar için öncelik taşır. Ayrıca hastane teknolojisinin gelişimi ile yapıda yer alan tıbbi cihazlar, bunların yaydığı radyasyon, elektro-manyetik dalgalar, teçhizat ve elektronik sistemler ile insan sağlığı için zararlı ortamlar yaratır. Modern hastaneler; hastaların tanı, tedavi ve iyileştirilmesine yönelik sağlık hizmet- leri yönünden tıp teknolojisi kurallarına, sağlık standartlarına, hijyen koşullarına uygun tarzda hizmet veren yapılar olarak tanımlanır. Genel olarak hastaneler; yönetim, hasta kabul, yardımcı servisler, hasta bakım ve konaklama bölümleri yanı sıra poliklinik, acil servis, laboratuarlar, eczane, sterilizas- yon, ameliyathane, ayılma, yoğun bakım, kan bankası, morg, otopsi, mutfak, çamaşırhane, teknik hacimler ve benzeri yardımcı birimlerden oluşur. Yapılar ayrıca tanı ve tedaviye yönelik tıp bilim dalının ihtisas kollarını oluşturan, radyaloji, gastroentoloji, onkoloji, nöroloji, üroloji, hema- toloji, dermotoloji, kulak-burun, göz, diş, kadın hastalıkları, doğumhane, çocuk hastalıkları, doğum, ortopedi, diyabet, MR, diyaliz, yanık tedavi ve benzeri üniteleri içerir. Bu kapsamda tıp teknolojisine paralel hastane yapılarının tasarımı hastalık türlerine göre (göz, diş, ruh sağlığı, görüntü ve tanı birimleri, diyaliz, diyabet vb.) gerekli üniteleri içermek- te, dış hasta ağırlıklı poliklinik, özel amaçlı hastane ve benzeri müstakil sağlık yapılarını kapsamaktadır. Yapı teknolojisi yönünden hastaneler; tasarı- mı, inşaası ve işletmesi en zor yapılardır. Bu yönden yapıların tasarımında, başta hastane uzmanları olmak üzere mimar ve diğer yardımcı disiplinlerden oluşan profesyonel bir ekibin yükümlülüğü gerekmektedir. Günümüz, sağlık yapılarında, yapı teknolojisi ile ilişkili ısıtma, havalandırma, klima sistemlerinin tanı, tedavi ve iyileştirmede önemli rol oynadığı anlaşılmış, bu nedenle sıradan yapılara kıyasla pahalı ve sofistike mekanik tesisat sistelerinin uygulan- masını gerektirmiştir. Bu bakımdan hastane mekanik tesisat tasarımında; tasarım analiz ve kriterleri yanı sıra verimlilik, dayanıklılık, yatırım ekonomisi, enerji ve çevre etkimlikleri gibi hususlar dikkate alınmalıdır. Bu çerçevede sağlık yapılarının mekanik tesisat sistemleri; standart yapı teknolojisinde aranan ısıtma, havalandırma, klima, sıhhi tesisat, yangın güvenlik konularının çok üstünde, yapıların iç mekan konforundan farklı prosese yönelik “Hastane Teknolojisi” başlığında toparlanan özel tesisat sistemlerini, kapalı mekanların steril ve kontamine zona ayrımlarını içeren hijyen ve sağlık koşullarını kapsamıştır. Hastanelerin mekanik tesisat türleri genel ola- rak ısıtma, havalandırma, klima, sıhhi tesisat yanı sıra yangın ve benzeri zorunlu standartları,