Tesisat Dergisi 206. Sayı (Şubat 2013)

MAKALE 94 Tesisat Dergisi Say× 206 - ûubat 2013 Pompa salmastra kutulu ve yumuüak salmast- ral× olmal×d×r. Salmastra kutusu beü yumuüak salmastra geniüliùi art× sulama halkas× kadar olacak- t×r. Salmastra kutusunda dip burcu varsa, korozyona dayan×k- l × olmal×d×r. Mil burcu olmal× ve korozyona dayan×kl× olmal×d×r. Yu- muüak salmastralar yatak gibi kullan×lmayacakt×r. Uçtan emiüi pompalar emme hatt×nda tak×l× olan c×val× manomet- rede net pozitif emme yükü -4.57m olacak üekilde anma debisinin %150’sinde test edilecektir. Sertifikasyon sürecinde hidrostatik da- yan×m testinde pompalar çal×üma bas×nc×n×n iki kat×ndaki deùerde veya 27.60 Bar’da (hangisi büyükse) statik dayan×m testine maruz kalacak- t×r. Seri üretim sürecinde her pompa hidrostatik olarak 5 dakikadan az olmamak koüulu ile test edilecektir. Test bas×nc× çal×üma bas×nc×n×n 1.5 kat× veya 17.2 Bar’dan hangisi büyükse o bas×nçta test edilecektir. Test bas×nc×nda pompa gövdesinde herhangi bir çatlak patlak veya s×z×nt× olmayacak. Her pompada korozyona dayan×kl× bir etiket ola- cakt×r. Sökülmeyecek üekilde görünür bir yerde bulunacakt×r. ûase üzerine yap×lan etiketler kabul edilmeyecektir. Etiketi alan× minimum 77.4 cm² olacakt×r ve etiket üzerindeki yaz×lar 2.4 mm büyüklüùünde olacakt×r. Yaz×lar 0.13 mm etikete bas×lacakt×r.Pompan×n dönme yönünü gösteren ok iüareti bulunmal×d×r. Ürün etiketi üzerinde; üreticinin simgesi, pompan×n kapasitesi, pompan×n bas×nc×, pompa h×z×, modeli ve tipi, seri no., maksimum bas×nç, net bas×nç %150 debide, çark çap×, maksimum gerekli güç, maksimum pozitif emme bas×nç deùerleri yaz×lmal×d×r. FM Nedir? Yang×n pompalar×nda FM onay×, NFPA 20 gerekleri dikkate al×narak verilmektedir. Ancak NFPA20’nin de ötesinde baz× gereklerde de arand×ù× için, FM onay× yang×n pompalar× ve çev- re elemanlar×na verilen kalite onaylar× aras×nda en zor koüullar× olan ve en yüksek dereceli ürün kalite onay× olarak bilinmektedir. FM 1311, Split yatay ayr×labilir gövdeli pompa- lar× FM 1312, Düüey milli Türbin tipi pompalar× FM 1319, Uçtan emiüli norm pompalarla ilgili standartlar× belirler. FM onayl× bir üründe ilk dikkate al×nacak hususlar ürünün uygunluùu, ürün performans deùerlerinin standartta belirtilenleri karü×lay×p karü×lamad×ù× ve ürün dayan×m ve güvenirlik deùerleridir. Standard×n belirlediùi anma debileri aüaù×da verilmiütir. 25 - 5000 gpm aras×ndad×r. Uçtan emiüli tek kademeli yang×n pompalar×n×n özelliklerini belirleyen bu standarda göre, pom- pa anma bas×nc× minimum 40 psi (275kPA) olmal×d×r. Döküm parçalar üretim aüamas×na geldiklerinde üzerlerinde montaja, kaliteye ve testlere mani olacak herhangi bir hata bulundurmamal×d×r. Flanü ölçüleri, c×vata dizilimleri vb. detaylar ulusal yada uluslararas× standartlara uygun olmal×d×r. Pompa dizayn× back-pullout denilen pompa içerisindeki parçalar×n emme ya da basma hatt×na zarar vermeden pompan×n içinden kolayl×kla ç×kar×lmas×na imkan saùlayan tarz da olmal×d×r. Çarklar kapal× tip olmal× ve dinamik olarak dengelenmiü olmal×d×r. S×z- d×rmazl×k eleman× olarak yumuüak salmastra yada mekanik salmastra kullan×labilir. Fakat mekanik salmastra kullan×m×n×n belirli üartlar× vard×r. Bu üartlar mutlaka temiz su kullan×m×, herhangi bir bozuklukta kullan×lacak olan gerekli yedek parçalar×n bulundurulmas×n×, üreticinin saùlayacaù× detayl× dökümantasyon gibi önemli detaylar× içermektedir. Rulmanl× yataklar×n maksimum yükte 5000 saatlik bir çal×üma ömrüne sahip olmal×d×r. Rulmanlardan biri serbest olarak sadece radyal yük taü×rken diùer rulman hem radyal hem de eksenel yük taü×mal×d×r. Gres yaùlamal× olmal× ve gres deliùi bulun- mal×d×r. Yabanc× maddelerine ve suyun yataklara girmesine engel olacak su s×çratma diski deflektör gibi elemanlar kulla- n×lmal×d×r. Rulmanlar komple sertleütirilmiü olmal×d×r. Çarklar, aü×nma halkalar×, çark somunu, sulama halkalar×, glenler, somunlar, civatalar, mil burçlar× baüta olmak üzere su ile temas eden tüm parçalar özel en az %80 bak×r alaü×ml× bronz malzeme yada 300 serisi döküm paslanmaz çelik malzemeden üretilmiü olmak zorundad×r. Pompa test edildiùi anma debisinin %150’sinde ürettiùi bas×nç anma bas×nc×n×n %65’inden az olmamal×d×r. Hidrostatik test s×ras×nda 5 dakika boyunca herhangi bir s×zd×rmazl×k gözlenmemesi gerekmektedir. Hidrostatik test s×ras×nda 5 dakika boyunca pompan×n herhangi bir parças×nda herhangi bir k×r×k, çatlak, deformasyon olmamas× gerekmektedir. Hidrostatik dayan×m testinde pompalar; (Pmax + Pmax,emme) deùerinin iki kat×nda test edilecektir ve 5 dakika boyunca izlenecektir. Mekanik salmastral× pompalarda herhangi bir sorun olup olmayacaù×n× gözlemlemek için bir saatlik test uygulan×r. UL ve FM standartlar× çok fazla detay ve teknik özellik içeren standartlard×r. Burada verilen bilgilerin d×ü×nda detayl× tolerans deùerleri, test ölçümlerinin detayl× aç×klamalar×, operasyon s×ras×nda dikkat edilmesi gereken konularla ilgili bilgiler mevcuttur. Eùer ürünler UL/FM uygunluùuna sahipse, ürünün konuyla ilgili tüm geçerli sertifikalar incelenmeli, ürünlerle ilgili olan standartlar operasyon öncesi mutlaka dikkatlice okunmal×d×r. Piyasada UL/FM’ li yang×n grubu dendiùi zaman, dikkat etmemiz gereken konu yang×n setini içeren hemen hemen tüm parçalar×n UL/FM standartlar×na uyumlu olup olmad×ù×d×r. Daha önceki baül×klarda anlat×lan UL 448 ve FM 1319, sadece pompalarla ilgili olan standartlard×r. Fakat pompalar×n d×ü×nda baüta motorlar olmak üzere kumanda üniteleri (panolar), tesisat