Tesisat Dergisi 206. Sayı (Şubat 2013)

MAKALE 90 Tesisat Dergisi Say× 206 - ûubat 2013 Yang×n Pompas× ve Yang×n Gruplar×nda Belirleyici Standartlar×n ve Yönetmeliklerin Karü×laüt×r×lmas× MAS-DAF Makina Sanayi A.û. Ar-Ge Mühendisi Oùuz AYDOøAN Giriü Günümüzde yang×n sistemleri ve yang×ndan korunma konular× ciddi bir üekilde ön plana ç×kmaktad×r. Özellikle ústanbul’da son dönemde yaüan×lan Haydarpaüa Gar× (28 Kas×m 2010), Polat Tower (17 Temmuz 2012) ve Tuzla Boya Fabrikas× (10 Ekim 2012) yang×nlar× konunun önemini ac× bir üekilde de olsa gözler önüne sermiütir. Yang×n sistemlerinin kurulumunda nas×l olsa bizim baü×m×za gelmez denilerek ucuz, kalitesiz ya da dayanaks×z ve yetersiz sistemlerden seçilmesi, ileride yaüan×lan ilk tehlikede maalesef hem can hem de mal kayb×- na sebep olmaktad×r. Yang×n sistemi kurulurken maliyetten ve verimlilikten önce ilk yap×lmas× gereken sistemin güvenirliliùini saùlayabilmesi ve yaüan×lan tehlike an×nda ihtiyaç duyulan su teminini yapabilmesidir. Amac×m×z öncelikle yang×n sistemini proje- lendirecek insanlar×, son kullan×c×lar×, yang×n konusunda dan×ümanl×k yapanlar× ve bu kadar önemli bir konuda can ve mal güvenliùi için tüm insanlar× bilinçlendirmektir. Yukar×da bahsettiùimiz standartlar×n neler içerdiùini, hangi konularda farkl×l×klar ortaya konduùunu, bir yang×n sisteminin kurulumunda dikkat edilmesi gereken konular×, periyodik test ve bak×m koüullar×n× detaylar× ile ortaya koyarak piyasada bu konudaki kar×ü×kl×ù× gidermeyi planlamaktay×z. Yang×n gruplar× temel olarak ana yang×n pompa (dizel ya da elektrik motorlu), yedek yang×n pompas× (dizel ya da elektrik motorlu), jokey pompa, kontrol panolar×, yak×t tank× ve yard×mc× ekipman- lardan (vana, kollektör vb.) oluüur. Çal×üma prensibine bakt×ù×m×z zaman, yang×n pompalar genel olarak yaùmurlama sistemlerini (sprinkler), yang×n dolaplar×ndaki hortumlar× ve itfaiye su alma aù×zlar× dedùimiz hidrant tesisat- lar×n× bas×nçland×r×r. Yang×n gruplar× içerisinde ana pompalar mutlaka yedekli olarak projelen- dirilmelidir. Yang×n esnas×nda elektrik hatlar×n×n hasar görebileceùi göz önünde bulundurularak, pompalar×n çal×ümama riskini ortadan kald×r- mak için yedek pompa olarak dizel motor tahrikli yang×n pompas× tavsiye edilir. Bunun yan× s×ra as×l ve yedek pompalar×n tümü elektrik motor tahrikli olarak da seçilebilir. Yedek dizel motor tahrikli pompa kullan×lmad×ù× takdirde pompa- lar×n enerji beslemesi güvenilir bir kaynaktan ve binan×n genel elektrik beslemesinden baù×ms×z olarak saùlanmas× gerekir. Konuyla ilgili olarak ticari ya da konutsal amaçl× olsun hemen hemen her yerde yang×n pompa gruplar× kullan×lmaktad×r. Fakat sistem kurulumunda özellikle son y×llarda belirli stan- dartlar×n ve yönetmeliklerin öne ç×karak farkl× bilgiler ortaya koymas× piyasada ürünlerin fiyat aral×ù×n×n çok aç×lmas×na ayr×ca projecilerin, müteahhitlerin, tedarikçilerin hangi standarda uymalar× konusunda kafa kar×ü×kl×ù×na sebep olmaktad×r. Sektörde en çok bilinen standartlar; 2009 y×l×n- da kabul edilen Yang×n Yönetmeliùi, 2007 y×l×nda yay×nlanan TS EN 12845 standard×, Amerikan Yang×ndan Korunma Kurumu(NFPA)’in yang×n pompalar× ile ilgili olan NFPA20 standard× ve son dönemde ad×n× s×kl×kla duyduùumuz ürün güvenirliliùi ve risk koüullar×n× belirleyen UL ve FM kurumlar×d×r. Bu standartlarda belirtilen sistem, tesisat, yang×n grubu bileüenleri ko- nusunda teknik farkl×l×klar ortaya konmuü olsa da hepsinin temelinde yatan konu yang×n gru- bunun ihtiyaç olduùunda sorunsuz bir biçimde çal×üabilmesi için gerekli temel bileüenler ve güvenirliliktir. NFPA20 Nedir? NFPA 20, NFPA (Amerikan Yang×ndan Korunma Kurumu)’nin yang×n pompalar× ile ilgili standard× olup; yang×n pompalar× ve pompa gruplar×n×n, motor kumanda sistemlerinin ve kullan×lmas× gereken yan elemanlar×n özelliklerini perfor- manslar×n× ve montaj kurallar×n× belirleyen standartt×r. NFPA 20’ye göre belirtilmiü yang×n pompalar×n×n anma debileri 25-5000 gpm aral×ù×ndad×r. Anma bas×nç deùeri ise 40psi ve daha üstü olmak zorundad×r. Standartta pompa tipleri; yatay uçtan emiüli, hat tipi, yatay ayr×labilir gövdeli ve düüey milli türbin tip olarak belirtilmiütir. NFPA 20’ de belirtilen malze- me özelliklerine bakacak olur- sak; pompa gövdesi malzeme bas×nç s×n×f×na POMPA-VANA DOSYASI