Tesisat Dergisi 206. Sayı (Şubat 2013)

TEKNúK TANITIM 89 Tesisat Dergisi Say× 206 - ûubat 2013 • Sera gaz× sal×n×m miktar×n×n 1990 yl×na göre %20 azalt×lmas×, • 2020 y×l×na dek ulaü×m, ×s×tma-soùutma ve elektrik tüketimi sektörlerinde kullan×lan enerjinin %20’sinin yenilenebilir kaynaklar- dan saùlanmas×d×r. Is× Pompalar× Çevreci Sistemlerdir Is× pompalar×n×n binalardan kaynaklanan sera gaz× sal×n×m×n× %50, endüstriden kaynaklanan sera gaz× sal×n×m×n× da %5 oran×nda azaltabi- leceùi öngörülmektedir. Bu durumda y×ll×k 1,8 milyon ton CO 2 ’in (toplam sal×n×m×n %8’i) sal×n×m×n×n engel- lenmesi mümkün olacakt×r. Engellenen bu sal×n×m ile kömürle çal×üan 244 GW gücün- de buhar türbini kapanm×ü, petrol tüketimi 780 milyon litre azalm×ü, 52 milyon araç trafikten çekilmiü ya da 500.000 km 2 aùaç dikilmiü gibi kazan×m saùlanabileceùi ön görülüyor. Baymak’×n desteklediùi bu çal×üma ile do- ùalgaza olan baù×ml×l×ù×n azalt×lmas× ve doùalgaza göre ayn× ×s×tma gereksinimi için %40 daha ucuza ×s×nabilmek hedeflenmek- tedir. Enerji verimliliùine ve sürdürülebilir enerji üre- timine büyük önem veren Baymak, úTÜ Enerji Enstitüsü içerisinde kurulan laboratuvarda ilk yerli üretim olacak ‘toprak kaynakl× ×s× pompa- s×’ için yürütülen çal×ümalara destek vermek- tedir. Baymak Is× Pompas× Nedir? Ortamlar aras×ndaki doùal ×s× geçiüinin yönü s×cak ortamdan soùuk ortama doùrudur. Doùal ak×ü×n tersine, ×s×y× düüük s×cakl×ktaki kaynak- tan yüksek s×cakl×ktaki kaynaùa aktaran maki- nelere ×s× pompas× denir. Is× pompas×, d×üar×dan ald×ù× elektrik enerjisi ile düüük s×cakl×ktaki bir ortamdan ald×ù× ×s×y× yüksek s×cakl×ktaki ortama verebilen bir ma- kinedir. Is× pompas× bir kompresör, yoùuütu- rucu, buharlaüt×r×c× ve genleüme vanas×ndan oluüur. Is× pompalar× ×s×n×n al×nd×ù× veya verildi- ùi ortama göre hava veya toprak kaynakl× ×s× pompalar× olarak isimlendirilir ve hem ×s×tma hem de soùutma amac×yla kullan×- labilmektedir. Is× pompalar× ×s×tma amaçl× çal×ü×rken, soùuk ortamdaki ×s×y× iç mekana taü×rken, soùutma amaçl× çal×ü×rken de so- ùuk iç mekanlardaki ×s×y× daha s×cak olan d×ü mekana taü×rlar Is× pompalar×, Is×y× üretmeyip, sadece taü×d×k- lar×ndan dolay×, tükettiklerinden 7 kata kadar fazla enerji temin edebilirler. Is× pompalar×, ×s× kaynaù× olarak toprak, hava, suda bulunan gü- neü enerjisinden faydalan×r. Toprak Kaynakl× Is× Pompas× Nas×l Çal×ü×r? Toprak kaynakl× ×s× pompas× topraù×n al- t×nda depolanm×ü güneü enerjisini kullan×r. Ak×ükan×n kompresörde s×k×üt×r×lmas× sonu- cu bas×nc× ve dolay×s×yla s×cakl×ù× artt×r×l×r. Bas×nc× ve s×cakl×ù× yüksek olan buhar, yo- ùuüturucuda s×v× hale geçerken ×s×s×n× mer- kezi sisteme aktar×r. Genleüme valfinde s×v× haldeki yüksek bas×nçl× s×v×n×n bas×nc× dü- üürülür. Buharlaüt×r×c×da düüük s×cakl×ktaki ×s× kaynaù×ndan al×nan enerji ile ×s×tma dev- resindeki ak×ükana enerji aktar×l×r ve çevrim yeniden baülar. Avantajlar×: • Enerji kaynaù× olan toprak ×s×s×n×n y×l içinde sürekli sabit kalmas× • Çevre kirliliùi yaratmamas× • Yüksek verim ve düüük iületme maliyeti • Üstün konfor, ×s×tmada süreklilik Dezavantajlar×: • úlk yat×r×m maliyetinin yüksek olmas× Yasal Durum ve Teüvikler Is× pompas× ile ilgili kamu veya özel sektör- de faaliyet gösteren tüm ulusal ve bölgesel kurumlar×, tedarikçileri, üreticileri, enerji verimliliùi firmalar×n× bir araya getirme- yi amaçlayan Avrupa Is× Pompas× Birliùi (EHPA), Avrupa Ekonomik úlgi Grubu (EEIG) çat×s× alt×nda, ûubat 2000’de Brüksel’de kurulmuü, kar amac× gütmeyen bir organi- zasyondur. 20 ülkede faaliyet gösteren 83 üyesi mevcuttur. EHPA’n×n 2020 y×l×na dek hedefleri; • Tüm yeni binalar×n s×f×r enerji tüketimli ola- rak inüa edilmesi, • Tüm binalar×n enerji ihtiyaçlar×nda belirgin düüüü saùlanmas×, • Mümkün olan her yerde at×k enerjinin kul- lan×lmas×, • Binalar×n enerji ihtiyac×n×n en az %50’sinin yenilenebilir kaynaklardan saùlanmas×, • Is×tma ve soùutma kullan×lan enerjinin bü- yük bölümünün ortam kaynaklar×ndan elde edilmesidir. Avrupa Parlementosu 23 Nisan 2009 tarihin- de, 2009/28/EC numaral× “Yenilenebilir Kay- nakl× Enerji Kullan×m×n×n Artt×r×lmas×” baül×kl× direktifi yay×mlam×üt×r. 20-20-20 direktifi olarak da isimlendirilen bu direktifin öngördüùü hedefler; • %20 enerji verimliliùi art×ü×,