Tesisat Dergisi 206. Sayı (Şubat 2013)

TEKNúK TANITIM 84 Tesisat Dergisi Say× 206 - ûubat 2013 Silindirik Alev Duman Borulu Kazanlar ile Su Borulu Kazanlar×n Karü×laüt×r×lmas× Endüstriyel buhar üretimi, 200 y×ldan uzun bir geçmiüe sahiptir. 1875 y×l×nda, James Watt buhar kazan×n× ve buhar makinesini icat et- tikten tam 106 y×l sonra, Steinmuller firmas× ilk su borulu kazan× tasarlam×üt×r. 1927’de ilk Benson kazan× 180 bar bas×nçta ve 450 C s×- cakl×kta 30t/h kapasiteyle iületime al×nm×üt×r. 1960’l× y×llarda, 350 bar üzerinde bas×nçlara ve 600 C s×cakl×klara sahip kazanlar tasarlan- m×üt×r. 1970’li y×llarda kapasite s×n×r× 1000 t/h seviyesine kadar ulaüm×üt×r. Bundan sadece 5 y×l sonra, 2000t/h‘in üzerinde buhar kapa- sitesine sahip su borulu kazanlar×n üretilmesi mümkün hale gelmiütir. Böylesine muazzam kapasiteler ve ekstrem buhar parametreleri, tasar×m ilkeleri nedeniyle silindirik alev duman borulu kazanlardan elde edilemez. Ancak silindirik alev duman borulu kazanlar hala geliütirilmeye devam etmekte- dir. ûu anda Bosch Industriekessel GmbH ta- raf×ndan üretilen silindirik alev duman borulu kazanlar ile 55t/h buhar kapasitesi emniyetli ve ekonomik bir üekilde saùlanabilmektedir. Boyuta baùl× olarak, 30 bar seviyesine kadar buhar bas×nc× ve 300 C’ye kadar k×zg×n buhar s×cakl×ù× elde edilebilmektedir. Bu rapordaki amaç, her iki kazan tasar×m dizayn×n×n var olacaù× durumlarda; güvenlik, iületim, fiziksel karakteristik ve maliyet gibi kriterleri karü×laüt×rmakt×r. Güvenlik Baz× geliümekte olan ülkelerde alev duman bo- rulu silindirik kazanlar×n kullan×m× yayg×n de- ùildir. Yerel silindirik kazan üreticilerinin ürün- leri gerekli standartlar× karü×layamamaktad×r. Ayn× durum, aü×r× bas×nç ve su seviye kontrolü için gerekli olan emniyet donan×mlar×nda da geçerlidir. Bu nedenle emniyet standard× da düüüktür. Buhar kazan×n×n y×k×c× sonuçlar×n- dan duyulan korku ve su borulu kazanlar×n, si- lindirik kazanlara nazaran daha az su içeriùine sahip olmalar× nedeniyle, su borulu tasar×m tercih edilmektedir. Güvenlik konusunun d×- ü×nda, yerel olarak üretilen alev duman borulu silindirik kazanlar×n kullan×m ömürlerinin k×sa olmas× da tercih için belirleyici bir etkendir. Son 20 y×lda, alev duman borulu kazanlar×n bulunduùu tesislerde meydana gelen kazalar- da ciddi oranda azalma gözlenmektedir. Aü×r× bas×nç kontrolü, su seviye kontrolü ve s×n×rlan- mas× için geliütirilen emniyet ekipmanlar× bu kazalar×n minimuma indirilmesini saùlayan en önemli etkenlerdir. Önemli olan bir baüka etken ise yükseltilmiü test bas×nç deùerleri ile kazan hidrostatik testlerinin uygulanmas× olmuütur. Bu, alev duman borulu silindirik kazanlar×n durumu- nu ve emniyetini çok basit ve çok güvenilir bir üekilde deùerlendirme yöntemidir. úmalat ve tasar×mda kaliteye önem verildiùinde ve gerekli emniyet tedbirleri al×nd×ù×nda, silindi- rik alev duman borulu kazanlar daha yüksek güvenirliùe ve saùlaml×ùa sahiptir. Dolay×s×yla mühendislik firmalar× ve kullan×c×lar, yaln×zca güvenli üekilde çal×ümakta olan ve y×llar bo- yunca hasar görmemiü çok say×da referans tesis gösterebilecek durumda olan imalatç×lar× tercih etmelidir. úületim Kazan suyunun ve besleme suyunun kalitesi, tüm buhar kazan× tasar×mlar×nda çok önemli bir kriter olarak görülmelidir. Ama her iki kazan dizayn× aras×nda, su kalitesi gereksinim sevi- yesi ile alakal× farkl×l×klar bulunmaktad×r. Su borulu kazanlarda, çoùu konstrüksiyon tü- ründe tuzlu su kullan×lmas× önerilmemektedir. Su borulu kazanlar için tuzluluk 2000 —S / cm‘in alt×nda bir iletkenlik demektir. Genellik- le, 250 kW/m²‘den büyük lokal ×s× ak×lar×nda,