Tesisat Dergisi 206. Sayı (Şubat 2013)

PERSPEKTúF 20 Tesisat Dergisi Say× 206 - ûubat 2013 Ekonomik Krizlerden Etkilenmemenin Yolu Prof. Dr. Nilüfer EøRúCAN egrican@suntekinternational.com Prof. Dr. A. Nilüfer EøRúCAN SUN TEK International Proje ve Teknoloji Geliütirme Yönetim, Dan×ümanl×k, Eùitim Hizmetleri Ekonomik krizlerden etkilenmeme nin yol- lar×ndan biri de enerji dönüüümü ve enerji tasarrufunu hayata geçirmektir. Bugün birçok ülkede k×ü aylar×nda eksilere varan soùuùa raùmen binalarda kaloriferler, ×s×tma cihazlar× neredeyse yanmadan konfor saùlanabiliyor. Nedeni enerji dönüüümü ile ilgili. Örneùin Almanya nükleerden vazgeçerken bir yandan yenilenebilir enerji lere yat×r×m yap×yor. 2050’ de tüketim tümüyle yenilenebilir enerji den karü×lanacak. Ayr×ca yine Almanya’da eski binalar yenilenirken, devlet teüvik veriyor. Böylece herkes çat×s×n×, duvarlar×n×, pence- relerini ×s× yal×t×m×na uygun hale getiriyor. Pencerelerde üç cam uygulamas× yap×l×yor. Binalar×n tamam× enerji verimliliùi yasalar×na uygun inüa ediliyor. Dönüüüm baülamadan önce metrekare baü×na 250 kWs enerji tüketilirken, enerji verimliliùi ilkesiyle yap×lan binalarda bu rakam 60 kWs’e düümüü. Yak×t kullan×m×na daha az para harcan×yor. Bugün bir Alman vatandaü×, y×lda metrekare baü×na 10 Euro tasarruf ediyor. 2050 de, Almanya’n×n üçte biri, enerjiye yüzde 80-90 daha az para verecek. Alman Bilim Araüt×rma Enstitüsü’nün iklim politikas× uzman× Doç. Dr. Kalsten Neuhoff, Almanya’n×n kiüi baü×na enerji ihtiyac× için 4 ton fosil yak×t harcand×ù×n× belirtiyor. úthalata harcanan paradan dolay× yenilenebilir ener- jiye geçiü karar× al×nmas× kolaylaüm×ü. Son ekonomik krizden Almanya’n×n az etkilenmesi enerjideki dönüüüme baùlan×yor. Baüka bir örnek de Çin’den. Çin’de enerji verimliliùinde yüzde 20 oran×nda iyileütirme hedefi tuttu. ûimdi yüzde 16 daha iyileütirme hedefi koydular. Enerji dönüüümüne, enerji verimliliùine aù×rl×k vermeyen ülkeler gelecekte ayakta kalamayacak. 10 y×l önce fotovoltaik güneü enerjisi yat×r×m×, diùer enerji kaynaklar×na göre 3-4 misli daha maliyetli iken bugün maliyet h×zla azalm×ü durumda ve kullan×m artt×kça (özellikle binalarda) maliyet daha da azalacak. Almanya gibi ülkelerde dev- letin yenilenebilir enerji kullan×m×n× teüvik etmesi fiyatlar×n düümesini h×zland×rd× ve dönüüümün öncüsünün, bireysel yat×r×mc×lar olmas×n× saùlad×. Ülkemizde de ithalat×n, 60 milyar dolarla en bü- yük kalemi olan enerjinin maliyetinin azalt×lmas× için hükümet önümüzdeki dönemde 130 milyar dolarl×k yat×r×m planl×yor. Yap×lan incelemeler, enerjinin yüzde 40’×n×n binalara, yüzde 30’unun endüstriye, yüzde 30’unun da ulaü×ma harcand×ù×n× gösteriyor. O nedenle binalardaki ve ulaü×mdaki enerji ve- rimliliùi çok dikkatli irdelenmeli. Baüta ústanbul olmak üzere birkaç büyük üehrimizde kentsel dönüüüm olgusu var. Bir bina inüa edilirken mimarlar ve mühendisler aras×nda iletiüim bozukluùu olursa binan×n harcayacaù× enerji aç×s×ndan büyük sorunlar oluüur. Mimar×n amac× , binay× estetik, kullan×ül× ve konforlu hale getirmek; mühendisinki ise binay× saùlam, etkin ve enerji aç×s×ndan verimli yapa- bilmek. Mühendis , kaynaklar× daha tutumlu kullanmak yükümlülüùünde. Oluüturulmas× gereken verimli bina kavram× n×n içerisinde çevre yönetimi, su kullan×m×, malzeme kullan×m× var. Yeüil bina , doùayla uyumlu, en az öz kaynak har- cayarak yap×lan ve kullan×m× çevreye en az zarar veren binalard×r. Yeüil binada amaç çok pahal× bir bina yapmak deùildir. Ayr×ca binalar×n ak×ll× olmas× önemli mühendis ve mimar bir binada nelerin gerekli olduùunu, en etkin ve iülevsel proseslerin neler olduùunu iyi belirlemelidir . Örneùin ×s× pompas×, yenilenebilir enerji en- tegrasyonu hatta, yaz×n güneüi içeriye almamak klima kullan×m×nda tasarruf yapmak için panjur kullan×m× , pasif mimari uygulamalar× gibi çözümlere gitmelidirler. Ayr×ca yeüil dönüüüm sadece teknik ve çevreci bir mesele deùildir, ayn× zamanda topyekün bir davran×ü deùiüikliùidir ve toplumsal fark×ndal×k yaratma iüidir. Yeni yap×lacak binalar×n sürdürülebilir olmas× dileùiyle….