Tesisat Dergisi 206. Sayı (Şubat 2013)

TEKNúK TANITIM 98 Tesisat Dergisi Say× 206 - ûubat 2013 Duramech Mekanik Salmastra Pnösan Duramech Mekanik Salmastralar, döner ve sabit k×s×mdan oluüan dinamik ekipmanlar- da ak×ükan s×zd×rmazl×ù×n×n giderilmesi ve istenmeyen ak×ükan ve partiküllerin ortama girmesini engelleyen parçalard×r. Mekanik salmastralarda sabit eleman pompan×n gövdesinde sabitlenmiütir. Döner eleman ise pompa miline sabitlenmiü olup pompa çal×- ü×nca dönmektedir. Mekanik Salmastra bileüenlerini üöyle s×- ralayabiliriz; 1. Döner Eleman 2. Sabit Eleman 3. O-Ring-Körük-Kep 4. Yay Döner eleman ve sabit eleman çal×üma yü- zeyleri, yay ve pompan×n bas×nç arac×l×ù× ile birbirlerine kuvvet uygularlar. Döner eleman o-ringleri, döner eleman ile mil aras×ndaki s×z- d×rmazl×ù×, sabit eleman o-ringi ise sürtünme yüzeylerinde s×v×n×n atmosfer taraf× s×zd×rmaz- l×ù×n× saùlarlar. Pompalanan s×v× çal×üma s×ras×nda iki yüzey aras×nda (sabit ve döner yüzeyler) yaùlama filmi oluüturur. Yaùlama filminin buharlaüma- s×yla, buharlaüma bölgesinde mikroskobik tor- tular oluümaya baülar ve bu tortular salmastra boüluùunda kalarak aü×nmaya sebep olurlar. Bu tip tortulaüma bir çok s×v× tipinde görül- mektedir. Pompalanacak s×v×n×n kristalleüme durumu varsa o zaman aü×nmaya karü× daha dirençli tungsten ve silisyum karbür yüzeyler tercih edilmelidir. Bu yüzeylerin salmastra boüluklar× daha düüük olacaù×ndan kat× par- tiküllerin girme riski ve tortu oluüma riski daha düüük olacakt×r. Montaj ve Çal×üma ile úlgili Hususlar 1. Mekanik salmastralar üzerinde çal×üma yap×lacak ise çal×üma duruü an×nda, ba- s×nçs×z ve soùutulmuü durumda olmal×d×r. 2. Yüzey pürüzsüzlüùünün olmas×, sürtünme yüzeylerinin iületme üartlar×na göre olma- s×, elestomerlerin çal×üma ortam×na uygun olmas×, pompa ekipmanlar×n×n (rulman, mil’in vb.) standart çal×ümas× ve mil sal- g×s× gibi etkenler mekanik salmastralar×n verimini düüürür. 3. Mekanik salmastralarda montaj öncesi hassasiyet, çal×üma ve uzun ömür ile doù- ru orant×l×d×r. Bu nedenle çal×üma yüzeyle- rine ve elestomerlere zarar verilmemeli ve temizliùe dikkat edilmelidir. 4. Mekanik salmastra tercih edilirken iület- medeki çal×üma ortam× göz önünde bulun- durularak en uygun salmastra seçilmeli- dir. 5. Montaj öncesi sabit eleman yataù×n×n, mil yüzeylerinin temiz ve pürüzsüz olmas×na dikkat edilmelidir. Sabit yüzey o-ringleri dönmeyi önlemek için kuru olarak monte edilmelidir. Sadece döner eleman mon- taj×nda sürtünme kuvvetini azaltmak için s×zd×rmazl×k ringlerinin yerleütiùi bölgedeki mil üzerine, hafif ince yaù veya silikonlu gres yada su ile nemlendirilme yap×lmal×- d×r. 6. Kayan yüzeyler hiçbir zaman ×slat×lmamal× daima her zaman kuru monte edilmelidir. Üzerine ve içine mekanik salmastra yer- leütirilecek tüm kenarlara 30*2 mm fatu- ra verilmeli ve çapaklar× al×nmal×d×r. 7. Kayan yüzeylerin düzgünlüùü, bunlar×n s×cakl×k ve bas×nç alt×ndaki deformasyo- nu, fabrikan×n iületilme tarz×, s×zd×rmazl×ù× saùlanacak ak×ükanlar×n özellikleri, meka- nik salmastran×n tak×lmas×ndaki dikkat ve doùruluk, o-ringlerin ortama uyumu s×z×n- t×y× etkileyen en önemli faktörlerdir. 8. Tork iletimini helisel yayla saùlamak me- kanik salmastray× dönme yönüne baù×ml× k×lar, dönen s×zd×rmazl×k yüzeyine karü×dan bak×ld×ù×nda saat yönüne dönen üaftlarda saùa sar×ml× yay, saat yönü tersine dönen üaftlarda ise sola sar×ml× yay kullan×l×r. Montaj× kolaylaüt×rmak için konik helisel yay mile doùru sar×m yönü tersine buru- larak itilir. 9. Körüklü salmastralar×n montaj× yap×l×rken vida s×kar gibi burularak yerleütirilmeli ve yüzey paralelliùine dikkat edilmelidir. Vidal× kilitlemelerde ise özel bir kilitleme tertibat× yoksa pimler montaj ölçüsünde dikkatlice s×k×lmal×d×r. yay Döner Eleman O-ring Döner Eleman yüzeyi Sabit Elaman Mil O-ring Körük Kep