Tesisat Dergisi 204. Sayı (Aralık 2012)

MAKALE 118 Tesisat Dergisi Sayı 204 - Aralık 2012 birincisinden farklı olarak; optimal, emniyetli ve maliyet etkin (cost-effective) bir çalışma çevre- sinin inşa edilmesi için bina operasyonunu etkin olarak yürütmektir. Ülkemizde tesislerin teknik yöneticileri için standart tanımlama bulunma- maktadır. Tesis teknik yöneticilerinin yetiştiril- meleri için mesleki bir programmevcut değildir. Tesis teknik yöneticileri; inşaattan ya da diğer kamu veya özel şirket kaynaklı, genelde elektrik veya makina kökenli mühendis veya tesis teknik yönetim deneyimi olan meslek okul mezunları içinden seçilmektedir. Ancak teknik müdürlük mesleğini icra ederken, çok sayıda disiplin ve disiplinlerarası bilgi birikimine hakim olması gereken bu yöneticiler için ivedilikle yetiştirilme programlarının hazırlanması ve okullarda uygu- lanması gerektiğine inanılmaktadır. İşyerinde Sağlık ve Güvenlik İşyerinde sağlık ve güvenlik bileşeni, muhtelif disiplinleri karşılıklı olarak ilgilendiren bir alandır. İşyerinde işe gelen veya verilen görev- lendirmeyi icra edenlerin iş emniyeti, sağlık ve insanların gönencini ilgilendiren konuları içerir. Bu tesis yönetimi bileşeni, tıp, hijyen, kamu sağlığı, güvenlik (safety engineering), kimya ve sağlık fiziği ilgili bilim alanlarını içermektedir. İşyerinde sağlık ve güvenlik, yerel birimlerle olduğu kadar, devlet birimlerimiyle eşgüdümü, ulusal yasa ve yönetmelik ve ilgili kamu birim- leri ile ortak çalışma ve eşgüdümü içermelidir. Uluslararası alanda Occupational Safety and Health Administration OSHA ve Çevre Koruma Ajansı (Environmental Protection Agency-EPA gibi kurumlar bulunmaktadır. Sağlık ve güvenlik, uluslararası standartlara göre “endüstriyel hij- yen”, “iç hava kalitesi- indoor air quality” gibi alanları da içermektedir. Çeşitli yönetmelikler, kontratçı yükleniciler için emniyet kurallarının belirlenmesi, risk analizlerinin yapılması, sağ- lığa zararlı maddelerin kontrolu da bu bileşenin ilgi alanlarına girmektedir. Yangın Güvenliği- Fire Safety Tesislerde yangın güvenliği , tesis yöneti- minin diğer bileşenlerinin içindedir. Duman ve ısı dedektörleri, yangın alarm sistemleri, sprinkler yangın söndürücü sistemleri, yangın söndürücüleri gibi ilgili ekipman ve teçhizat yanında, yangın durdurma ve yangın risk analizi konseptleri tesis yangın güvenliği bileşenin alt unsurlarını teşkil eder. Güvenlik-Security Güvenlik, tesis yönetiminin diğer önemli bir bile- şenidir. Güvenlik bileşeni, giriş kontrolu-access control, güvenlik muhafızlığı-security guarding gibi alt konseptler; istenmeyen ziyaretçi-intruder alarmı , kapalı Devre Televizyon Sistemi CCTV gibi ekipman ve sistemleri içermektedir. Bakım Sistemleri Bakım sistemleri tesis yönetiminin belki de en yoğun bileşenidir. Isıtma, Ventilasyon, Air Con- ditioning ve Soğutma ekipmanları sözkonusu ilgi alanında kullanılan ekipman, teçhizat ve sistemlerin unsurlarını oluşturmaktadır. “Önle- yici ve Önceden Belirleyici Bakım Konsepti” ile “Düzeltici Bakım Konsepti” ve reaktif onarımlar bakım konseptleri içindedir. Bina otomasyon sistemleri, dekorasyon ve kumaş işleri, bahçe bakım ve çiçekçilik de bakım sistemleri içinde ele alınmaktadır. Bakım sistemlerinin kontrolu açısından bilgisayarlı bakım yönetim sistemi de bu sistemlerin içindedir. Periyodik ve Yasal açıdan emredici Testler ve Denetimler Tesis Yönetiminin ana alt süreçleri içinde önemli bir bileşen, “periyodik ve yasal açıdan emredici testlerin ve denetimlerin yapılması”dır. Özellikle bakım tutum açısından önemli kilometre taşları olan bu testler, tesislerin emniyet ve yaşam saykılı açısından kritik önem taşımaktadırlar. Kaldırma ekipmanları, iş ekipmanlarının testi, tesislerde lejyonella testlerinin, basınçlı kap testlerinin yapılması, asbestos kontrolu, pencere temizlikleri, çatı arası bakımları gibi önemli test ve denetimler yanında elektrik olarak taşınabilir cihazlar ve sabit kablolama gibi hususlar da bu bileşen kapsamında ele alınmaktadır. Paratoner ve topraklama kont- rolleri, tesislerde emercensi aydınlatmaların testi, yangın güvenlik sistem ve ekipmanlarının periyodik test ve denetimleri de bu alanda ele alınmaktadır. Operasyon Tesis yönetimi açısından önemli diğer bileşen de “operasyon” başlığı altında ele alınmaktadır. Te- siserde yardımmasaları-help desk, resepsiyon ve danışma işlemleri, engellilerin ağırlanması- disabled access konusu, tesislerin temizliği, atık yönetimi, çevresel konular, resepsiyon, toplantı odası yönetimi, iş merkezi-business center veya e posta-mail odası yönetimi, fotokopi işlemleri, ofis planlaması, yerleşim- layout ve mobilya yerleştirme konusu, araba park etme, ihale ve sözleşme, görüşme-negotiation, kemirgen kontrolu-pest kontrol, kaçış rotalarının ve yangın çıkış-fire exitlerin günlük kontrolu, akıllı satın alma gibi konular operasyon alanında ele alınabilir. İş Sürekliliği Planlaması İş sürekliliği tesis yönetiminin bir bileşenidir. İş sürekliliğinin planlanması, felakete kar- şı korunma-disaster recovery, acil durum hazırlığı-emercensiye hazırlık anlamı taşıyan emercensi işlemler tesis yönetiminin iş sürek- liliği başlığı altında ele alınmaktadır. Bilgi İşlem Tesis yönetiminin yukarıda sayılan bileşenlerine ek olarak başka bir boyut da bilgi işlem olarak görülür. Bina enformasyon modellemesi başlı- ğıyla ele alınan bu konu aslında modern tesis yönetiminin omurgasıdır. Merkezi Bina Yönetimi Projesi Bu proje ülkemiz için bir 2023 projesi olabilecek mahiyet ve kıymette görülebilir. Dünyada tesis yönetimi alanında önemli teknolojik değişimler yaşanmaktadır. Bu teknolojik değişimlere bilgi alışveriş ve paylaşım teknolojileri ile bilgi kontrol teknolojileri yön vermektedir. Bunlara verilebilecek en iyi örnekler arasında Dubai bulunmaktadır. Teknolojik olarak e-yönetişimin (e-governance) başarıyla uygulandığı Dubai’deki birçok ev ve binaya merkezi kontrol uygulan- maktadır. Internetin çevrimdeki etkinliği ile Dubai Akıllı bina yönetimini yapan şirketler, kurdukları büyük kapasiteli bir bilgisayar hizmet birimi-server ve kuvvetli bir yazılımla birçok binanın anında-on line kontrolunu ger-