Tesisat Dergisi 203. Sayı (Kasım 2012)

PERSPEKTİF 20 Tesisat Dergisi Sayı 203 - Kasım 2012 Teknoloji Transfer Ofisleri Prof. Dr. Nilüfer EĞRİCAN egrican@suntekinternational.com Prof. Dr. A. Nilüfer EĞRİCAN SUN TEK International Proje ve Teknoloji Geliştirme Yönetim, Danışmanlık, Eğitim Hizmetleri Rekabetçi ürünlerin geliştirilmesi için bilgiye, ileri düzeyde mühendislik yetenek ve kapasitesine ihtiyaç vardır. Bu çerçevede, üniversitelerimizde üretilen bilginin ülkemiz sanayisi tarafından kul- lanılması için Teknoloji Transfer Ofisleri (TTO) kurulması Yüksek Öğretim Kurumu tarafından üniversitelere tebliğ edilmiş, TÜBİTAK tarafından da bu ofislerin oluşturulması için fon: 1513 TTO Destekleme Programı sağlanmıştır. Günümüzde firmalar arası her türlü ticari anlaşmayı kapsayan ve know-how transferi ile eşanlamlı olarak kullanılan teknoloji transferi , konu üniversiteler olduğunda farklı bir hizmeti tarif etmektedir. Üniversitelerde Teknoloji Transferi , bilimsel araştırmalar neticesinde ortaya çıkan buluş ve yenilikçi ürünlerin tica- rileşme sürecini baştan sona kapsayan destek hizmetleri bütünüdür. Bu süreç temelde şu aşamalardan oluşur. • Buluşun/yenilikçi ürünün tespiti ve değer- lendirilmesi, • Buluşun/ürünün koruma altına alınması, • Buluş sahibi ile ticarileşme planı yapılması, • Ticarileşme: Spin off firma, lisanslama, tümüyle devir, • Gelir Paylaşım: Üniversite, buluş sahibi, aracı kurumları. Teknoloji Transfer Ofislerinin Amaçları : • Akademisyenlerin bilimsel çalışmalarının, ihtiyaç duyulan sektörlerin hizmetine sunul- ması, • Akademik Bilginin, sadece “ bilimsel yayın ” ile kısıtlı kalmaması, “ ticari değer ” kazanması • Ortaya çıkan “ ticari değer ”in endüstriye sunulması ile ortaya çıkan ticari kazanç ile üniversiteye araştırmaların devamı için kaynak sağlanması, • Akademisyenlerin, ortaya çıkardıkları ürün sayesinde hak ettikleri finansal tatmin e ulaşmaları, • Akademisyenlerimizden isteyenlerin, “ spin- off ”lar kurarak birer girişimci olmaları, • Sanayinin, ihtiyaç duyduğu bilimsel çalış- maları yurtdışından değil kendi üniversite- lerimiz aracılığı ile karşılaması, • Fikri Mülkiyet Haklarının korunması için destekler sayesinde patent sayısın artma- sı ve buluş İfşa vakalarının azaltılması, • Başarılı bir Teknoloji Transfer Ofisi sayesin- de mezunların akademisyen olmayı tercih etmelerinin teşvik edilmesi, • Beyin göçünün geri çevrilmesi olarak özet- lenebilir. Başarılı bir TTO oluşumu için aşağıdaki kav- ramlar üzerinde durulmalıdır: • Arayüz fonksiyonu : TTO’lar üniversite- sanayi işbirliği için iki taraf arasında köprü vazifesi üstlenen birimlerdir. TTO, bir araş- tırma merkezi, laboratuvar, akademik birim veya patent ofisi değildir. Ancak bunların proje bazında ihtiyaca göre bir araya getiril- mesi görevini üstlenen bir yapıdır. • İletişim : TTO’ların üstlendiği görevler dikkate alındığında, yapılan işin büyük oranda ileti- şim kavramı üzerine oturduğu görülür. İyi bir iletişim için gerekli olan empati, aynı dili ko- nuşmak ve dinlemek gibi kavramların hepsi arayüz vazifesi üstlenen TTO’lar için önemli yeteneklerdendir. İletişim, sadece projelerin oluşumunda değil, yürütülmesi ve başarı ile sonuçlandırılmasında da gereklidir. TTO’lar her iki tarafın da rahat iletişim kurabileceği bir yapıda çalışmalıdır. • Proaktif Hareket : Ülkemizde üniversite- sanayi işbirliği alışkanlığının istenilen düzeyde olmaması, işbirliği talebinin zayıf olması sonucunu doğurmaktadır. Başarılı TTO için iş bekleyen değil, işi takip eden bir yapı oluşturulmalı, iş dünyası ile yakın ilişkiler içinde çalışılmalı ve projeleri oluşturmak için fırsat kollayan bir tavır takınmalıdır. • Koordinasyon : Başarılı bir bilgi aktarımı için ( teknoloji transferi ) bilginin alıcı tarafından içselleştirilmesi çok önemlidir. Bu faktörün yanında akademik ve iş hayatının farklı önce- liklerinin ve bakış açılarının olması nedeniyle yürütülen projelerin takip ve koordinasyonu büyük önem taşımaktadır. Sadece tarafların bir araya getirildiği, ancak koordinasyonun sağlanmadığı durumlarda başarısız projelerin ortaya çıkması ve tarafların birbirlerinden daha da uzaklaşması sonucu görülebilir. • Sonuç Odaklı Faaliyetler : Akademik dünyada bir çıktı sayılan (örneğin makale, duyuru, bilgilendirme) birçok eylem, TTO’lar için amaç değil araçtır. Bu nedenle bu tür faaliyetler gerekli ancak yeterli değildir. Teknoloji TransferOfisleri aracılığı ileüniversiteler ve sanayinin lisanslanmış ürünler oluşturmaları, böylece hem ekonomiye, hem de ulusal işgücüne olumlu katkılar sağlamaları ümidiyle…