Tesisat Dergisi 200. Sayı (Ağustos 2012)

114 Tesisat Dergisi Sayı 200 - Ağustos 2012 MAKALE ile ilgili şüphe duymakta ve genellikle hidronik sistemlere yönelmektedir. Uzaktan devreye alma, “Adreslenebilir” kom- bine tip dinamik balans vanalarının karakte- ristiklerini ve bu vanaların BMS veya BACnet sistemi ile uzaktan ayarlanabilme özelliğini kapsamaktadır. “Adreslenebilir” kombine balans vanaları kullanımı, farklı koşullara adapte olmak için hızlı ve basit bir şekilde ayarlanabilir. BMS sistemindeki yönetici, bilgisayarından, bina- daki tüm balans vanaları ile iletişime geçebi- lir, debi değerlerini kontrol edebilir ve gerekli debi ayarlamalarını yapabilir. Oluşturulan bu dinamik rejim, bina ve enerji yöneticileri için enerji tasarrufu ve konfor seviyesinin yüksel- mesi adına müthiş bir kontrol olanağı sağlar. Bu sayede asma tavanların açılarak vanaların yerinde tek tek ayarlanmasının önüne geçilir. Aynı şekilde, uzaktan devreye alma konsepti, bina yöneticilerine, VRF sistemleri ile kıyasla- nabilecek bir esneklik vermekte ve sistemle- rinin optimum performans vermesine olanak tanımaktadır. Bu makalede, uzaktan devreye alma hakkında daha detaylı bilgi verilecektir. Balans Vanalarının Gelişimi Kombine tip dinamik balans vanaları, 2 yollu bir sıcaklık kontrol vanası ile diferansiyel basınç kontrol vanasının fonksiyonlarını teki bir vana- da birleştirmektedir. Çap seçimlerinin oldukça kolay olduğu bu kombine vanalar, tam otoriteli sıcaklık kontrolü sağladığı ve ana hatların ba- lanslanmasını gerektirmediği için oldukça hızlı bir şekilde sektörde yerini almıştır. “Adreslene- bilir” Kombine Tip Dinamik Balans Vanalarının bu sisteme kattığı değeri anlatmadan önce, ısıtma & soğutma sektöründe bu noktaya nasıl gelindiğine değinmemiz gerekiyor. En başta, sabit debili sistemlerin kullanıldığı ve sıcaklık balanslama işlemlerinin oldukça verimsiz yapıldığı sistemler bulunmaktaydı. Bu sistemlerde, 4 yollu kontrol vanaları ve statik balans vanaları kullanılarak bölgesel sıcaklık kontrolü yapılmaktaydı. Daha sonra pompa üreticileri, frekans konvertörlü pompaları ön plana çıkartmaya başladılar ve böylelikle 2 yollu kontrol vanaları kullanılarak ısıtma ve soğutma sistemlerindeki enerji tüketimi azal- tıldı (küp kuralı). Fakat bina içerisinde farklı yükler bulunduğundan, 2 yollu sıcaklık kont- rol vanalarının doğru çap seçimleri oldukça güçtü. Bu nedenle, 2 yollu vanaların verimini arttırabilmek için Diferansiyel Basınç Kontrol Vanaları kullanılmaya başlandı. Bu sistem daha iyi olmasına karşın, yüksek adette olduk- ça maliyetli diferansiyel basınç kontrol vanası gerektirdiği ve çap seçimleri ile ilgili sorunların tamamını önleyemediği için kesin bir çözüm olamadı. Bu yönteme alternatif olarak ise içerisinde dahili olarak Diferansiyel Basınç Kontrol Vanası bulunan Kombine Tip Dinamik Balans Vanaları yaygınlaşmaya başladı. Bu şekilde her bir terminalde diferansiyel basınç kontrolü yapılmaya başlandı ve küçük çaplı vanalar kullanıldığından dolayı maliyetler dü- şürüldü. Ayrıca sadece 2 yollu kontrol vanaları üzerindeki diferansiyel basınç sabit tutularak daha iyi bir kontrol sağlandı. “Adeslenebilir” Kombine Tip Dinamik Balans Vanaları ise, Kombine Tip Dinamik Balans vanalarını istasyon kontrolörü ile irtibatlandı- rarak, BACnet şebekesi üzerinden vana debi ayarlarının yapılabildiği ve tüm vanaların uzaktan devreye alınabildiği bir sistemdir. Dev- reye alma ise, bir devrede bulunan vanaların sadece tek bir debi okuma istasyonu (venturi veya elektronik debimetre) kullanılarak kontrol edildiği “Tek İstasyon Balanslama” yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmektedir. Bu sayede asma tavana, sadece sistemde ciddi bir sorun oluştuğunda müdahale amaçlı girilmektedir. “Adreslenebilir” Kombine Tip Dinamik Balans Vanaları Ne Gibi Avantajlar Getiriyor? Adreslenebilir Kombine Tip Dinamik Balans Vanaları, özel olarak bu amaçla hazırlanmış Resim 2. Vana, normal çalışma rejiminin dışında, sistemi temizlemek için ayda bir kez birkaç saniyeliğine tamamen açılabilir Resim 3. Adreslenebilir Kombine Tip Dinamik Balans Vanaları, 2 Yollu Sıcaklık Kontrol Vanası, Diferansiyel Basınç Kontrol Vanası ve BACnet şebekesi ile iletişimde bulunan bir Aktüatörden oluşmaktadır Resim 4. Vana karakteristik eğrisi, FCU kontrolörü- ne programlanır