E-Dergi Oku 
E-Bültene Abone Olun
 
B2B MEDYA

Doğalgaz Arz Güvenliği ve Daha Ucuz Doğalgaz Sağlayacak TANAP Devrede

Doğalgaz Arz Güvenliği ve Daha Ucuz Doğalgaz Sağlayacak TANAP Devrede

5 Nisan 2019 Cuma | GÜNCEL YORUM
280. Sayı (Nisan 2019)
297 kez okundu

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’ndaki Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi (BOTAŞ)’ın yüzde 30, Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Petrol Şirketi (SOCAR)’ın yüzde 51, SOCAR Türkiye'nin yüzde 7 ve British Petroluem (BP)'nin ise yüzde 12 payı olan Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı Projesi (TANAP), Türkiye’nin en büyük doğalgaz projesi olma özelliği taşıyor. Güney Gaz Koridoru projesi ile Azerbaycan’ın Şah Deniz 2 yatağındaki doğalgaz; Güney Kafkasya Boru Hattı, TANAP ve Trans-Adriyatik Boru Hattı (TAP) ile Haziran 2018’de Türkiye’ye verilmeye başlandı. Temmuz 2019’da ise Avrupa’ya da doğalgaz taşınmasına başlanmak üzere. 

Güney Gaz Koridoru olarak isimlendirilen bu projenin üç ayağından ilk ikisindeki işlerin %100’ü, TAP'taki işlerin ise büyük bir kısmı tamamlandı. Ana hat uzunluğu 1.850 kilometre olan TANAP'ın yıllık toplam kapasitesi 16 milyar metreküp olacak ve 10 milyar metreküp doğalgazın ise Avrupa'ya taşınması hedefleniyor. TANAP’ın kapasitesi, ilerleyen yıllarda ek yatırımlarla önce 24 milyar metreküpe ve ardından 31 milyar metreküpe kadar çıktığında, Türkiye TANAP’tan 21 milyar metreküp doğalgaz çekebilecek.

Bu proje aynı zamanda Avrupa enerji piyasası için yeni kaynak olan Azerbaycan doğalgazı ile adeta bir enerji güvenliği projesi de oldu. Böylece yeni bir seçenek olarak gerçekleşen bu enerji arz olanağı sayesinde bu ülkelerin, dolayısıyla Türkiye’nin ulusal güvenliğinin sağlanmasında önemli bir açılım da gerçekleşmiş oluyor. Azerbaycan'ın 2,3 trilyon metreküp kanıtlanmış doğalgaz rezervi var. Ayrıca Abşeron, Ümid ve Babek yataklarının da geniş bir potansiyeli olabilir. Zaten sırf bu nedenle de Rus gazının iyi bir seçeneği olarak görülüyor.

Proje kapsamında Türkiye sınırları içerisinde biri Eskişehir ve diğeri Trakya’da olmak üzere, ulusal doğalgaz iletim şebekesine bağlantı için iki çıkış noktası yer almakta. Enerjinin “İpek Yolu” olarak da adlandırılan TANAP’ın tamamlanan ilk etabı Eskişehir'deki bağlantı noktasından Türkiye’ye, 30 Haziran 2018’den 28 Şubat 2019’a kadar yaklaşık 1,25 milyar metreküp doğalgaz verildi. Bu miktarın 2019 yılının haziran ayı sonuna kadar 2 milyar metreküpe, 2019 yılı sonuna kadar ise 4 milyar metreküpe ulaşması hedefleniyor. Ayrıca bu miktar her yıl 2 milyar metreküp daha artırılarak 2021'de 6 milyar metreküpe ulaşacak. BOTAŞ ihtiyaç duyması halinde Batı bölgeleri için Trakya’daki bağlantı noktasından da gaz alabilecek.

TANAP, Türkiye Gürcistan sınırında bulunan Ardahan’ın Posof ilçesindeki Türkgözü köyünden başlayarak; Ardahan, Kars, Erzurum, Erzincan, Bayburt, Gümüşhane, Giresun, Sivas, Yozgat, Kırşehir, Kırıkkale, Ankara, Eskişehir, Bilecik, Kütahya, Bursa, Balıkesir, Çanakkale, Tekirdağ ve Edirne olmak üzere 20 il, 67 ilçe ve 600 köyden geçerek, Yunanistan sınırındaki Edirne’nin İpsala ilçesinde son buluyor. Bu noktadan, Yunanistan ve Arnavutluk üzerinden Adriyatik Denizi’ni de geçerek İtalya’nın güneyindeki Salento eyaletinde son bulacak olan TAP Doğalgaz Boru Hattı’na bağlanarak, Avrupa ülkelerine doğalgaz aktaracak. 550 kilometresi Yunanistan'dan, 215 kilometresi Arnavutluk'tan, 105 kilometresi Adriyatik Denizi'nden ve 8 kilometresi İtalya'dan geçecek ve toplam uzunluğu 878 kilometre olacak TAP, TANAP ve Güney Kafkasya Doğalgaz Boru Hattı (SCP) ile Güney Gaz Koridoru’nu oluşturuyor.

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti arasında 24 Aralık 2011'de imzalanan mutabakat zaptı ile ilk adımı atılan TANAP'ın; tasarımı, inşaatı ve bunları takiben işletilmesini tamamlamak üzere proje sahibi olarak SOCAR yetkilendirildi. Projenin hukuki altyapısı 26 Haziran 2012'de İstanbul'da Türkiye ve Azerbaycan arasında imzalanan hükümetler arası anlaşma ile oluşturuldu. Ev Sahibi Hükümet Anlaşması, 10 Eylül 2014'te TBMM tarafından onaylandı. Projenin temel atma töreni 17 Mart 2015'te Kars'ta gerçekleştirildi. Boru hattına ilk test gazı 23 Ocak 2018'de basıldı. TANAP’ın açılış töreni 12 Haziran 2018 tarihinde Eskişehir’in Seyitgazi İlçesindeki TANAP tesislerinde yapıldı ve ticari gaz iletimi başladı. 15 Nisan 2019’da boru hattının Eskişehir ile Avrupa bağlantı noktası arasında kalan bölümünde hat dolumuna başlanması planlandı. TANAP, 1 Temmuz 2019 tarihi itibarıyla Azerbaycan gazını Türkiye-Yunanistan sınırında teslim alarak, Avrupa’ya iletimini yapacak olan Trans Adriyatik Boru Hattı’na (TAP) test amaçlı gaz verilmesi için hazır hale gelecek.

Geçen yıl ekimde Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), TANAP için SGC'ye 500 milyon dolar finansman desteği sağlayacağını duyurdu. Ayrıca Avrupa Yatırım Bankası da martta TANAP'a vereceği 932 milyon avroluk finansman desteğini onaylamış. Dünya Bankası Yönetim Kurulunca TANAP için toplamda 800 milyon dolar tutarındaki kredi de onaylanmış. Bu projenin geçtiği güzergâh üzerindeki 6 farklı projeye daha 14 milyon TL fon desteği sağlanmış. TANAP, “Sosyal ve Çevresel Yatırım Programları”yla da geçtiği yerlerdeki yerleşimlere olumlu bir katkı sağlamış.

TANAP'ın inşasında kullanılan boruların yüzde 80'i Türkiye'de 6 farklı firma tarafından üretilmiş. Kalan yüzde 20'lik kısım ise Çin'den ithal edilmiş. Sosyal ve Çevresel Yatırım Programları kapsamında boru hattının güzergâhındaki illere ekonomik ve sosyal kalkınma amaçlı destek veren TANAP, ayrıca doğal kaynakların korunmasına da katkıda bulunmuş. Ayrıca Dünya Bankası, Azerbaycan’ın Türkiye üzerinden Avrupa’ya gaz ihracatının planlandığı TANAP boru hattı ve Türkiye’nin sürdürülebilir şehirler projeleri için iki ayrı kredi dilimini onaylamış. Türkiye ve Azerbaycan’ın doğalgaz altyapı yatırımları için ayrı ayrı 400’er milyon dolar kredi açılmış. Banka ayrıca Türkiye’ye 132,7 milyon dolar tutarında, şehirlerin altyapılarının iyileştirilerek daha sürdürülebilir yaşam koşulları sağlanmasına yönelik Sürdürülebilir Şehirler Projesi kredisini de onaylamış.

Şirket, yıpranma ya da amortisman için Uluslararası Raporlar Standartları'nın gerektirdiği gibi herhangi bir fon ayırmak zorunda olmayacak. Sistemin, inşası ve tadili ile ilgili proje şirketine sağlanacak tüm mal ve hizmetlerin tesliminde KDV'den de muaf tutulmuş. Söz konusu muafiyet, 1 Ocak 2014 itibariyle geçerli. Bakanlar Kurulu kararı ile proje iştirakçilerinin ithalatlarından kaynaklanan Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu (KKDF) için muafiyet tanınmış.

TANAP'ın tahmini yatırım bedelinin 11,8 milyar dolar olduğu öngörülmüş. Ancak gerek satın alma süreçleri gerekse proje yönetiminde sağladığımız başarı ile bu rakam yüzde 32 azaltılarak 7,9 milyar dolar olması sağlanmış. BOTAŞ, bu hattan çekeceği gaz için taşıma bedeli ödeyecek ama diğer yandan da hattın yüzde 30 ortağı olarak gelirden yüzde 30 pay alacak. BOTAŞ’ın TANAP’tan çekeceği gaz için; Eskişehir çıkış noktasında her 1.000 metreküp gaz için 79 dolar, Trakya çıkış noktasında aynı miktarda gaz için 103 dolar TANAP’a taşıma bedeli ödeyecek. Buna ilişkin yakıt masrafı, her durumda yüzde 100 kapasite kullanımı esas alınmış. 2018'den başlayarak, her yıl yüzde 1 arttırılacak birim tarifeleri ödemesi, BOTAŞ'ın diğer ilgili anlaşmaları ve düzenlemeleri hususunda anlaşmaya varılmış. BOTAŞ’ın, Azerbaycan’dan ithal edeceği gazın fiyatına, taşıma bedeli eklenecek ve Azeri gazının fiyatı ortaya çıkacak. Taşıma bedelinde yapılacak her indirim, elbette doğalgaz fiyatını da etkileyecek.

TANAP'tan Türkiye'ye gelecek olan doğalgazın diğer hatlardan gelen doğalgaz fiyatına göre daha hesaplı olacağı, fiyatlarının tüketiciye de olumlu yansıyacağı öngörülüyor. BOTAŞ tarafından Rusya'dan alınan gazın “al ya da öde” şartına bağlı olması nedeniyle TANAP'tan gelen Azeri gazının fiyatlara etkisi olumlu olabilir. Çünkü BOTAŞ’ın, alacağı 100 birimlik yüksek bedelli gaz yerine 80 birimlik düşük bedelli gaz ile ortalama gaz bedelini aşağıya düşürmesi olası olabilir. Yani daha ucuz bir kontrattan almak varsa, pahalısı yerine önce ucuzunu tercih etmesi daha doğru ve geçerli olacaktır. Böylece pahalı bir bedelle aldığı Rus gazını en az miktarda alırken, ucuz bedelle aldığı Azeri gazını ise en yüksek miktarda almak istemesi çok daha mantıklı olacaktır. Doğal olarak bunun sonucu da doğalgaz tüketicisine olumlu yansıyacaktır. 

Böylece 2018 Aralık sonu itibariyle serbest tüketicisi 604.664 adet, doğalgaz abonesi de 14.796.228 adet olan ülkemiz doğalgaz kullanıcıları, artık özledikleri daha ucuz doğalgazı kullanma olanağına sahip olabileceklerdir.



 


 


İlginizi çekebilir...

İklimlendirme Sistemlerindeki Soğutucu Akışkan F-Gazların Kullanımı Sınırlandırıldı

Dünyamız son yıllarda florlu sera gazlarından (F-Gazlar; R134A, R410A vb. gibi) kaynaklanan CO2 salımlarının etkisiyle giderek daha fazla ısınıyor ve ...
6 Aralık 2019 Cuma

Yurtdışı Pazarlara Açılmak için İSKİD'in Geliştirdiği URGE Projelerinden Biri: BIM

Son zamanlarda ülkemiz ekonomik durumunun, dolayısıyla inşaat sektöründeki gelişimin olumsuz bir görünüm vermesi iklimlendirme sektörümüzü de kötü etk...
6 Aralık 2019 Cuma

Daha Düşük Yakıt Faturası için Enerji Tasarrufu

Ekim ayının tamamında ve Kasım ayının da özellikle ilk 3 haftasında hava sıcaklığı ortalamalarının geçtiğimiz yıllara oranla daha yüksek olması sonucu...
6 Aralık 2019 Cuma

 

  • Boat Builder Türkiye
  • Çatı ve Cephe Sistemleri Dergisi
  • Doğalgaz Dergisi
  • Enerji ve Çevre Dünyası
  • Su ve Çevre Teknolojileri Dergisi
  • Tersane Dergisi
  • Yalıtım Dergisi
  • Yangın ve Güvenlik
  • YeşilBina Dergisi
  • Klima ve Soğutma Rehberi
  • Yangın ve Güvenlik Rehberi
  • Yalıtım Sektörü Kataloğu
  • Su ve Çevre Sektörü Kataloğu

©2019 B2B Medya - Teknik Sektör Yayıncılığı A.Ş. | Sektörel Yayıncılar Derneği üyesidir.