E-DERGİ
Tesisat 264.Sayı

 


E-Dergi Oku

Form Şirketler Grubu İcra Kurulu Başkanı Tunç Korun: Isı Pompaları ve Avrupa Pazar Gelişimleri

Form Şirketler Grubu İcra Kurulu Başkanı Tunç Korun: Isı Pompaları ve Avrupa Pazar Gelişimleri

6 Aralık 2017 Çarşamba / 15:34 | KONUK YAZAR

24-25 Kasım tarihlerinde Almanya Nürnberg’de, beşinci kez yapılan Isı Pompası Kongresi’ne katıldım. Kongreye 28 ülkeden 200’e yakın katılımcı ile yaklaşık 20 firmanın da küçük tanıtım stantları mevcuttu. 2 gün süren kongrede, 34 adet sunum yapıldı. Kongrede Türk katılımcı olarak benim dışımda bir başka firmanın Ar-Ge yetkilisi ile toplamda 2 Türk katılımcıydık.

Avrupa Isı Pompası Derneği (EHPA) başkanı Thomas Nowak sektör hakkında önemli bilgiler verdi.

• Avrupa’da her yıl ısı pompası cihazlarının kullanımı son yıllarda düzenli olarak % 10 mertebesinde artıyor ve bu sene sonu itibari ile ilk kez toplam kurulu cihaz sayısı 10 milyon adedi geçmiş vaziyette. Burada önemli bir nokta; ısı pompası cihaz sayısı hesabı sadece ısı pompası cihazı ile ısıtılan yerler için yapılıyor. Yani bir mekanda ısı pompası cihazı varsa ama aynı zamanda ısıtma için fosil yakıtlı başka bir ekipman da varsa bu cihaz sayıma girmiyor.

• Aslında bu Türkiye için de çok önemli ve tam detayını bilmediğimiz bir konu. Bugün Türkiye’de satılan split klima ve VRF cihazlarının tamamı ısı pompası olarak satılıyor. Ancak bu cihazların ne kadarı ilgili mekanın ısıtmasını kış boyunca başka bir ekipman kullanmadan sağlıyor? Bu konuda hiçbir istatistik verimiz yok. Benim kişisel tahminim, tam ısıtma olarak kullanılan cihaz sayısı satılanın % 50’sinden daha az. Böyle olunca gerçek anlamda ısı pompası cihazlarının tasarrufundan yararlanmamış oluyoruz.

• Verilere göre Avrupa’daki toplam ısıtmanın % 88’i fosil yakıtlar, % 12‘si ise ısı pompası cihazları ile yapılıyor. Isı pompalarının kullanım anlamında yine de çok yolu var. Ancak bu kullanım faktörü ülkeden ülkeye farklılık gösteriyor. Norveç’teki her bin evden 33’ü ısı pompası kullanırken, bu oran İngiltere’de sadece 1000/1 ev oranında. İstatistiklere göre, Norveç, İsveç ve Finlandiya % 20 üzerinde kullanım ile en başarılı 3 ülke. Zaten bu ülkelerde yeni evlerin % 99’unda ısı pompası cihazları kullanılıyor. Ancak eski evlerden dolayı genel oranlar halen % 30’lar mertebesinde.

• En çok cihaz satış adedine sahip ülkeler ise sırayla Fransa, İtalya, İsveç ve İspanya şeklinde. Nüfusun daha kalabalık olduğu ülkeler doğal olarak daha yüksek cihaz satış potansiyeline sahip. Bu ülkeler aynı zamanda ısı pompası konusunda çeşitli devlet teşvikleri de olan ülkeler.

• Kullanılan cihaz tiplerinde ise Avrupa’da toplam kurulu cihazların % 10’u toprak kaynaklı, % 30’u havadan suya, % 60’ı ise havadan havaya cihazlar.

• Isı pompası cihazlarının toplamda Avrupa’ya katkısının 135 TWh enerji tasarrufu ve 27 Mt CO2 tasarrufu olduğu hesaplanıyor.

Diğer konuşmacılar yaptıkları sunumlarda ağırlıklı olarak Uluslararası Enerji Birliğinin (IEA) ısı pompaları konusundaki mevcut 12 Annex (grup çalışma başlığı) hakkında durum bilgilendirmesi yaptılar. Ticari ısı pompaları uygulamaları konusunda bilgiler verdiler, cihazların gaz ve ekipman gelişimleri hakkında teknik bilgilendirme yaptılar. Bu anlatımlardan alt özet başlıklar söylenebilir;

• Endüstriyel tesislerde aynı anda ısıtma ve soğutma kullanımları doğru analiz edilerek, ayrı ısıtma - soğutma cihazları kullanımları yerine tek bir ısı pompası cihazı kullanımı ile çözümlenebilir. Tabi bunun sağlıklı ve verimli bir şekilde çözülmesi için, yük zamanlamaları, gerekli olan su sıcaklık değerleri ve yük miktarları çok doğru analiz edilmeli.

• Mevcutta konfor klima cihazları ile birçok firma, 40-45 C° su sıcaklıklarını üretebiliyor. Bu değerler çeşitli firmaların cihazları ile 80-90 C° değerlerine kadar çıkartılabiliyor. Bugün bazı firmaların yaptıkları ve ticari olarak da satılabilen 100-120 C° sıcaklıkta su üretebilen cihazlarda mevcut. Çok az sayıda firmanın özel yaptığı cihazlar ile 150 C° değere kadar sıcak su elde etmekte mümkün. Tabi ki sıcaklık arttıkça cihaz bedelleri de artıyor. Konfor açısından ideal uygulama; düşük sıcaklıkta su ile mekanın ısıtılması ve en yüksek verimin sağlanması. Endüstri tarafı tabi ki ihtiyaç ne ise ona uygun çözülmek zorunda.

• Kapasite olarak, 2 kW kapasiteden 20,000 kW kapasitelere kadar cihaz bulmak mümkün.

• Avrupa’nın hedeflediği sıfır enerji tüketimi olan binalar için ısı pompaları adeta bir zorunluluk. Avrupa çapında 2018 sonundan itibaren yeni yapılan tüm devlet binaları, 2020’den itibaren ise yeni yapılan tüm binaların sıfır enerji modeline uygun olması öngörülüyor. Bunu ne kadar başarabilirler ayrı bir tartışma konusu.

• Soğuk ortamlarda ısı pompası kullanımı konusu artık tartışılmayan bir konu. Sonuçta en çok ısı pompası kullanan 3 ülke İsveç, Norveç, Finlandiya olunca, "Isı pompası çok soğuk iklimde çalışır mı?" sorusu anlamsız kalıyor. Tabi binalarında iklime uygun şekilde yapılıyor olması çok önemli bir konu.

• Özellikle İskandinav ülkelerinde büyük kapasiteli ısı pompası cihazlarının, deniz ve göl kaynaklı olarak kullanılıp, tüm kasaba ya da şehre merkezi sıcak ve soğuk su besleyebilmesi tarzında uygulamalar, gerçekten hem mühendislik açısından hem de verimlilik teknik açısından takdire değer.

Isı pompası cihazlarının ülkemizde de sadece satış adedi olarak değil, gerçek ısıtma-soğutma kullanımı olarak artmasını diliyorum. Bu konuda Türkiye’de yapılan birçok güzel örnek de var.