DemirDöküm - İ.T.Ü Güneş Teknesi, Amerika’daki “Solar Splash” Yarışması’nda Dünya Şampiyonu Oldu

16 Ağustos 2012 Perşembe / 10:11 | SEKTÖREL ETKİNLİKLER | Yorumlar

İstanbul Teknik Üniversitesi Gemi İnşaatı ve Deniz Bilimleri Fakültesi’nde 2004’te kurulan ‘DemirDöküm İ.T.Ü Güneş Teknesi Takımı’ DemirDöküm sponsorluğunda 13- 17 Haziran 2012 tarihinde ABD’nin Lowa eyaletinde bu yıl 18. düzenlenen yarışlarda “Dünya Şampiyonu” oldu. 
 
Güneş Teknesi Takımı geçen yıl olduğu gibi bu yıl da 2012 Solar Splash yarışmasına DemirDöküm sponsorluğunda daha farklı bir tasarım ve daha büyük bir tecrübeyle girdi.
 
ABD’li 22 takım arasından dünya şampiyonu olmayı başaran DemirDöküm İTÜ Güneş Teknesi Takımı aynı zamanda, “Sıralama Etabı” ve “Manevra Etabı”nda 1.lik, “Teknik Rapor ve Sunum dalında 2.’lik “Sprint Etabı”nda 3.lük ve tasarımda mükemmellik ödüllerini aldı. 
 
Solar Splash yarışması 1994’ten beri her yıl ABD’nin çeşitli eyaletlerinde, bu tür yarışlara uygun bir gölde düzenleniyor. Yarışa, enerjisini sadece güneşten alan tekneler katılıyor. 
 
Üç farklı ve temel özellik olan hız, manevra ve dayanıklılık etaplarından oluşan yarışmada  başarılı olabilmek için bu etaplarda gereken tüm özelliklerin tek bir teknede sağlanması gerekiyor. Bu durum, çözülmesi gereken mühendislik problemlerini, üç temel özelliği bir arada sağlayan üç farklı tekne yapmaktan daha zor bir hale getiriyor.
 
‘DemirDöküm İ.T.Ü Güneş Teknesi Takımı’ 2004’te kuruluşundan iki yıl sonra, 2007’de ABD’de “enerjisini sadece güneşten alan tekneler”in yarıştığı Solar Splash’ta Türkiye’yi temsil etti. 2007’de Dünya Üçüncüsü olan takım 2008’de aynı yarışa tekrar katılarak Dünya İkincisi olmuştu.
 
1.Tekne:  Nusrat
İTÜ Güneş Teknesi Takımı, kendi tasarımı olan ve Türkiye’nin ilk güneş enerjisi ile çalışan teknesi “Nusrat”’ı 2006 yılında üretmeyi başardı. SENusrat ismi, 1915 Çanakkale Savaşları’nda destansı bir kahramanlık örneği sergileyerek Boğaz’a geceleyin mayın döşeyerek saldırgan savaş gemilerine çok ağır kayıplar verdiren mayın gemisinin anısına verildi.
 
2.Tekne:  Muavenet
2007 Solar Splash yarışından döndükten sonra Güneş Teknesi Takımı, dünya birincisi olamamanın nedenlerine yanıt arayarak tekneyi ve sistemlerini geliştirerek 2008’deki yarışmaya “Muavenet” isimli yeni tekneleriyle hazırlandı. Bu isim, 1992’de Ege’deki bir deniz tatbikatı sırasında ABD’ye ait bir uçak gemisi tarafından füzeyle yanlışlıkla vurularak 5 Türk denizcisinin ölümüyle sonuçlanan kazada yara alan “Muavenet”in anısına verildi.  
 
3. Tekne: Odabaşı
Güneş Teknesi Takımı, 2011 yılı Haziran ayında düzenlenen yarışmaya “Odabaşı” adlı tekneyle katıldı. Tekne, ismini, 2009’da ölen İTÜ Gemi İnşaat Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Yücel Odabaşı’ndan alıyor. Prof. Odabaşı, Türkiye gemi inşaatı sektörü için önemli bir isimdi. Güneş Teknesi’nde kullanılan yenilikçi çalışmalarda Prof. Odabaşı’nın yapmış olduğu akademik çalışmalardan büyük ölçüde yararlanıldı. 
 
Sadece “yeni” değil, aynı zamanda “yenilikçi” (inovatif) teknenin temel özelliği, “air cavity” ya da “air lubrication” olarak bilinen “hava yağlamalı” bir gövdeye sahip olması. Teknenin, geleneksel örneklerinden farklı olarak gövdesinin altında bir boşluk bulunuyor ve bu boşluğa, kompresör yardımı ile hava dolduruluyor. Bu sayede teknenin sürtünme direnci düşürülerek aynı güç ile daha yüksek hızlara ulaşılması mümkün oluyor. Bu sistemi, yarışmada kullanılabilir hale getirebilmek amacıyla Güneş Teknesi Takımı, bilgisayar modellemeleri ve hesaplamalı akışkan dinamiği yöntemleriyle analizler gerçekleştirdi. Uzun ve yorucu analiz çalışmaları sonucunda gerekli optimizasyonları gerçekleştirerek, üretilecek tekne geometrisine karar verildi. Takım, yaptığı çalışmalar sonunda ürettiği “Odabaşı” teknesiyle ile daha şimdiden dünyanın güneş enerjisiyle çalışan “ilk hava yağlaması sistemli teknesi” unvanını almış bulunuyor.
 
4. Tekne: Odabaşı II
Güneş Teknesi Takımı, bu yıl 13–17 Haziran tarihlerinde yapılan yarışmaya yine 2009 yılında ölen öğretmenleri Yücel Odabaşı’nın anısını yaşatmak amacıyla  “Odabaşı II” adlı tekneyle katıldı. Güneş Teknesi Takımı’nın 2011–2012 döneminde yaptığı çalışmaların önemli bir kısmı teknenin sevk sistemi üzerineydi. İstanbul Teknik Üniversitesi’nde geliştirilmiş pervane dizayn programları kullanılarak bir çok pervane bilgisayar ortamında tasarlandı ve ardından hesaplamalı akışkanlar dinamiği yöntemleriyle analiz edildi. (Yüksek verim ve düşük akustik gürültü meydana getiren bu pervane tasarımlarının küçük tekne ve gemi endüstrisine de fayda sağlayacağı değerlendirilmektedir.) Tasarımların ardından tekneye takılarak her bir pervane için testler düzenlendi. Bu yıl değişen yarış kurallarına uygun şekilde tekne modifiye edildi ve birçok yeni akü tipi teknede denenerek performansı arttırmaya yönelik çalışmalar gerçekleştirildi. Bu sayede önceki teknede 7.5 knot olan dayanıklılık etabı için maksimum sürat bu yıl 12.5 knota çıkarıldı.