E-DERGİ
Tesisat 264.Sayı

 


E-Dergi Oku

MTMD YÖNETİM KURULU BAŞKANI İRFAN ÇELİMLİ: 'SÖZLEŞMELERDE FIDIC STANDARTLARINI YAYGINLAŞTIRMAK İSTİYORUZ'

MTMD YÖNETİM KURULU BAŞKANI İRFAN ÇELİMLİ:  'SÖZLEŞMELERDE FIDIC STANDARTLARINI YAYGINLAŞTIRMAK İSTİYORUZ'

11 Ekim 2017 Çarşamba / 09:42 | SÖYLEŞİ

Mekanik tesisat müteahhitlerin ortak sorunlarını birlikte tartışabileceği ve çözüm yolları için bir güç birliği oluşturabileceği ortak bir çatı amaçlayan MTMD (Mekanik Tesisat Müteahhitleri Derneği), kabul edilebilir rekabet koşulları içinde, uluslararası düzeyde uygulanmış ve kabul görmüş yetki ve sorumlulukları sektörde hakim kılarak, mesleğin gelişmesinin, yurtiçinde ve dışında güçlenmesinin dinamosu olmayı hedefliyor. Bu hedef doğrultusunda MTMD’nin hedeflerini, sektörde yaşanan sorunları ve bu konularda yürüttükleri çalışmaları konuşmak için MTMD Yönetim Kurulu Başkanı İrfan Çelimli’nin ofisine konuk olduk.  

MTMD’nin önümüzdeki dönem çalışmaları ve hedefleri neler olacak?

MTMD olarak 27 mayıs 2017’de  6. Genel Kurulumuzu yaptık ve kuruluştan bu yana 10. yılımızı tamamladık. Çalışma dönemimizdeki önemli hedeflerimizden birisi, piyasadaki haksız rekabeti engellemek ve sözleşme koşullarındaki sorunları gidermek. Bu konuda derneğin kuruluşundan bugüne kadar çeşitli çalışmalar yapıldı. Ancak sorunlar bu kadar çalışmaya rağmen olumlu hale gelmedi. Tüm bu çalışmalarımıza rağmen, daha ağır koşullar gelmeye başladı. Ama bu mücadele azmimizi azaltmıyor hiçbir zaman! Mücadelemiz her alanda devam edecek ve bu dönemki çalışma hedeflerimiz özetle;

       

-          Sektördeki haksız rekabeti önleyici girişimler,

-          Üye sayımızı nitelikli olacak şekilde artırmak,

-          Dernek içi işleyişin kurumsallaşması ve profesyonel çalışanlarımızın artması,

-          İhale şartnamelerindeki ağır koşulların azaltılması yönünde sektörde bilgilendirme ve tartışma ortamı yaratmak,

-          Üye personel eğitimlerinin daha yoğun olarak yapılması,

-          Yayın konusunda eksik kalan boru şartnameleri, boru yıkama ve temizlik sistemlerinin yapılması,

-          Sektörel temsiliyetimizin daha da yaygınlaştırılması.

Sözleşmelerdeki ağır ve tek taraflı sadece işvereni koruyan maddeler, sektörde sağlıklı ve sürdürülebilir çalışmayı engelliyor. Çünkü orantısız güç kullanılması durumunda, MTMD üyesi olan kurumsal firmalarımız, her ihaleye girmede daha mesafeli duruyor. Olması gereken tabi; her ölçüde, her sistemde, her teknik olayda olduğu gibi uluslararası kabul görmüş referansların kullanılması. Sözleşme dediğiniz zaman, uluslararası koşullarda yaygın olarak kullanılan FIDIC (Müşavir Mühendisler Uluslararası Federasyonu- Federation Iternationale des Ingenieurs Conseils) standartlarının ülkemizde de yaygınlaşmasını sağlamalıyız. Sonuçta bu konu için çalışmalarımız devam edecek ve bunun için ‘’Talep Yönetimi’’ adı altında komisyon kurduk. Kendi firmam açısından da bakıyorum ve de yaşıyoruz ki; ihale şartlarında orantısız bir gücün olduğu yerde çalışmak çok riskli. Önümüzde ayrıca hukuk sorunu var. Siz sözleşmede yasal hakkınız olan bir şeyi almanız için bile hukuka gittiğiniz zaman; hukukun sonuçlanmasının yaklaşık olarak 5-10 yılları bulması söz konusu. Bir de sözleşmenin böyle orantısız ve aşırı olarak işvereni koruyan durumunda olması ile biz yükleniciler için güvence ne kadar olabilir?

Bu konuda derneğimiz çalışmaları devam ediyor. MTMD çalışma sistemini daha yeni yeni oturttu ve kurullarımızı oluşturduk. Dolayısıyla bu sözleşmelerdeki problemleri aşmak için geçmişte üyelerimizle ile çok çeşitli toplantılar yaptık ve yapacağız. En son olarak 10. çalıştayımızı Edirne’de yaptık ve çalıştayın konularından biri de buydu. 

 

“MTMD olarak 2015-2016 Envanter çalışmalarını da yaptık sonuçları yakında açıklayacağız. Envanter çalışması, tesisat sektöründeki uygulama alanında üyelerimizin ne kadar ciro yaptığını işaret edecek ve de istatistiki bazı verileri anlatacak. Bunu yakında sektörel basın ile paylaşacağız”

 

MTMD’nin ulaştığı noktalar ve üyeler konusunda çalışmalarınız ne durumda? Derneğinize yeni katılımlar oluyor mu?

Dernekte KİPAŞ Mühendislik olarak da kurucu üyeler arasındayız. MTMD’nin kuruluşuna 17 tüzel üye olarak başladık ve bugün 38 üyemiz var. Maalesef sektörde yaşanan olumsuz şartlar nedeniyle birçok üyemizin de üyeliği düştü. Piyasadaki kötü koşullar, birçok firmanın kapanmasına neden oldu. Tüm bu olumsuzluklara rağmen, yeni üyelerin katılmasını ve derneğimizin daha da güçlenmesini sağlayacağız. Tesisat sektörünün önde gelen firmaları, çoğunlukla derneğimiz içinde görev alıyor ve çalışmalarımıza önemli destek sağlıyor. Üyelerimizin çoğu, yurtdışında uluslararası rekabete yakışan işler yapmaktadır. 2014 verileri ile o zamanki tesisat ve inşaat yapı sektörünün olumlu şartlar altında envanter çalışmalarını yapmıştık. 1,4 milyar dolar yıllık ciroyu yakalamıştık. MTMD olarak 2015-2016 Envanter çalışmalarını da yaptık sonuçları yakında açıklayacağız. Envanter çalışması, tesisat sektöründeki uygulama alanında üyelerimizin ne kadar ciro yaptığını işaret edecek ve de istatistiki bazı verileri anlatacak. Bunu yakında sektörel basın ile paylaşacağız. Ayrıca biraz önce de kısaca belirttiğim gibi, MTMD olarak 10. çalışma yılımızı tamamladık. O günden bugüne, komisyon çalışmalarımız hep süregelmekte. Şu anda da 10’a yakın komisyonumuz dernek içinde faaliyette. Bunların başında da diğer derneklerde olduğu gibi yayın komisyonu kendi üyelerimize her türlü eğitim faaliyetlerini eksiklerimizi tamamlama yönünde çalışmaları yapıyor.   Sektörümüzde üye olmayan firmaların da dernek bünyesine alınması yönünde olumlu çalışmalar ve girişimler yapılıyor. Her noktaya tam ulaştık diyemeyiz; İstanbul, Ankara, İzmir’den derneğimize katılanlar var ama Anadolu’da da işini çok iyi yapan meslektaşlarımız, firmalarımız da var. MTMD‘nin ülkenin tüm coğrafyasında etkin olması, tanınması lazım ki bu derneğin sektöründe güçlenmesi anlamına gelecek-.

Komisyon faaliyetlerinizde en çok konu olan hususlar nelerdir, komisyonlarınız ne tür çalışmalarda bulunuyorlar?

Komisyon faaliyetlerinde en çok konu olan “talep yönetimi” dediğimiz husus var. Talep yönetimi ile ilgili komisyonumuzda özellikle sözleşme şartları, sözleşmelerde yaşanan sorunlar ile ilgili çalışmalar yürütülüyor. 2007’den bugüne bu birçok çalıştayımızda konu oldu. Dolayısıyla talep yönetimi komisyonumuz önemli çalışmalar yapacak.

Yurtdışı ilişkilere de çok önem veriyoruz. Yurtdışı komisyonumuz bu bakımdan önemli. Bu dönem yurtdışındaki eşdeğer dernekler ile -her coğrafyada olabilir- uygulama konusunda müteahhitlik anlamında temas etme gayretlerimiz var.

 

“Yabancı dernekler ile belli coğrafyalarda rekabeti, güç birliğini, bilgi alışverişini ortaklaşa geliştirmek gibi bir hedefimiz var ve bununla ilgili bir girişimler yapacağız”

 

Yabancı federasyon üyeliğiniz var mı? Yoksa bu konuda da bir girişiminiz olacak mı?

Yabancı federasyon üyeliğimiz yok ama olması gerektiğini düşünüyoruz. Bizim dünya çapında iş yapma becerisi olan üyelerimiz var. Dolayısıyla bu dönemde bu konuda girişimler yapıp yabancı dernekler ile belli coğrafyalarda rekabeti, güç birliğini, bilgi alışverişini ortaklaşa geliştirmek gibi bir hedefimiz var ve bununla ilgili bir girişimler yapacağız. En önemli çalışmalardan birine de kişisel olarak ön ayak oldum. Daha önce diğer derneklerde uygulanan UR-GE dediğimiz uluslararası rekabeti geliştirme konusunda bir komisyon kurduk. Bunun başkanlığını şu an Gürkan Arı’ya devrettim.

 

“MTMD olarak ekonomi bakanlığımız ile UR-GE geliştirme hedefimiz var. 2 tane toplantı yaptık ve bu çalışmayı çok önemli görüyorum. Devletin desteğinin uluslararası rekabeti geliştirmede önemli bir işlevi var. Bundan tüm MTMD üyelerinin ve hatta tasarım firmalarımızın da yararlanması gerektiğini düşünüyorum”

 

UR-GE konusunda Ekonomi Bakanlığı ile yaptığınız çalışmadan biraz bahseder misiniz?

MTMD olarak ekonomi bakanlığımız ile UR-GE geliştirme hedefimiz var. 2 tane toplantı yaptık ve bu çalışmayı çok önemli görüyorum. Biz kendi firmamızda, KİPAŞ olarak bu UR-GE çalışmasına katıldık. Kurumsallaşma yönünde eksiklerimizi giderdik. Devletin desteğinin uluslararası rekabeti geliştirmede önemli bir işlevi var. Bundan tüm MTMD üyelerinin ve hatta tasarım firmalarımızın da yararlanması gerektiğini düşünüyorum. Öncelikle 15 Nisan’da birinci toplantımızı yapmıştık ve bu toplantıda bir uzman danışman arkadaşımız üyelerimize, ki 25’e yakın üyemiz katılmıştı o dönemde, eğitim vermiş ve sistemin nasıl çalıştığını anlatmıştı. İkinci toplantımızı da 23 Ağustos’ta yaptık ve o toplantıya da ekonomi bakanlığından iki uzman arkadaşımız geldiler. Çok faydalı oldu ve eğitim sonunda katılan üyelerimizle anket çalışması yaptık. Ayrıca bu toplantıda uzmanların anlatımından yeni bir tanım çıktı. HİSER- hizmet servisleri, hizmetin geliştirilmesi için verilen destek çalışması. Zira UR-GE malzeme üreticilerine yönelik; dolayısıyla hizmetin geliştirilmesine yönelik destek çalışması da HİSER başlığı altında veriliyor. HİSER desteği özellikle tasarımcılara yönelik ve tanıtım faaliyetlerine yönelik bir uygulama. Birçok tasarımcı firmamız İSKİD çatısı altında UR-GE desteği alıyor; biz de arzu ederlerse önemli tasarımcı firmalarımıza, HİSER konusundaki çalışmalarına destek vermek istiyoruz. MTMD’nin böyle bir çalışması, belki hiç planda olmayan firmaları ciddi dış yatırımlara katkı koyabilecek bir konuma getirecek.

 

“Birçok tasarımcı firmamız İSKİD çatısı altında UR-GE desteği alıyor; biz de arzu ederlerse önemli tasarımcı firmalarımıza, HİSER konusundaki çalışmalarına destek vermek istiyoruz. MTMD’nin böyle bir çalışması belki hiç planda olmayan firmalara ciddi dış yatırımlara katkı koyabilecek bir konuma getirecek”

 

Rekabette önemli olan diğer hususlar konusunda hangi çalışmalarınız var?

Rekabette “Adam*Saat” dediğimiz işgücü planlaması uygulama alanında çok önemli bir kriterdir. İnternet sitemizde belli kriterler altında işçilik harcamalarındaki maliyet hesaplarına esas değerler vardır. Bu dönem bu çalışmamızı güncellemek ve revize etmek istiyoruz. Çünkü Adam*Saat iş gücü kullanımı, zaman içinde teknoloji imkanlara ve değişen saha koşullarına göre değişiyor.

Dernekler ve sivil toplum örgütleri, sanayimiz ve ekonomimiz için gerçekten önemli. Doğru ilişkiler, doğru sinerji yaratmak lazım! Bugüne kadar ‘’İklimlendirme Meclisi’’ ve ‘’Sektörel Platform’’ çalışmalarında bu konuda sektörümüzdeki duayenler geçekten önemli hizmetler veriyor ve sektörde iyi bir eşgüdüm sağlanıyor. Sektörel işbirliği için bu dönem çalışma programımız içinde diğer dernekler ile olan eğitim çalışmalarımızı daha iyi duruma getirmek adına gayretlerimiz olacak.

Özellikle sektörümüzün önemli bir bileşeni olan elektrik hizmetleri var. Gelişen teknoloji doğrultusunda, mekanik ve elektrik hizmetleri zaten iç içe. Bu yüzden ETMD (Elektrik Tesisat Mühendisleri Derneği) ile son 4-5 yılda zaten yakın ilişkilerimiz var. 2018 yılı içerisinde ortak çalıştay yaparak, iki disiplin arasındaki eksiklikleri giderecek çalışmalarımız da olacak.

MTMD 10. yılını geride bırakıyor. Kurumsal yapıda bir yenilenme de olacak mı?

MTMD‘nin kurumsal yapısında bir başlık açacak olursak, 10. yılımız dolayısıyla da biraz daha yenilenme hareketi olacak. Derneğin profesyonel kadrosunu artıracağız, üyelerimiz ile daha etkin iletişime geçeceğiz ve daha fazla mesai harcamamız söz konusu olacak. Yönetimde bazı değişiklikler söz konusu.  MTMD ofisini daha geniş olan yeni yerimize taşınacağız. Yeni bir sinerji ile çalışmalarımız devam edecek.

Yayınlarınız ile ilgili çalışmalar ne durumda?

DW 144 kanal imalatı konusunda tercüme yayınımız vardı; ama bu İngiliz Mühendisleri Birliğine ait olan bu yayın ciddi oranda revizyona uğramış. Dolayısıyla bu kitabın revizyon çalışmaları yapılıyor ve 2. baskı olarak sunacağız. Yine aynı gurubun yayını olan DW 172 mutfak havalandırması konusunda tercüme kitap basmıştık. Yayın komisyonumuz önemli, yeni çalışmalar ve arayışlar içinde. Mekanik tesisatın en önemli işlerinden biri de boru standartları. Boru tesisatı ile ilgili en önemli eksiklerden biri de standartların paylaşılması. Zira ihale ve sözleşme dosyaları içinde ciddi karmaşa hakim. Bu konudaki hedefimiz de yine kanal tercüme yayınlarında olduğu gibi, İngiliz Mühendisler Birliği olan, B&ES- Bina ve Mühendislik Hizmetleri Derneği (Eski adıyla HVCA)’nin, tüm boru sistemleri konusundaki tüm standartlarının tercümesinin yapılması. 2018 yılı içinde bu çalışmayı da bitirmeyi planlıyoruz.  Ayrıca boru devrelerinin temizliği ile ilgili bir tercüme yayın çalışmasını da yapacağız.

TAD ve Commissioning konusunda derneğinizin çalışmaları var mı, var ise anlatır mısınız?

Diğer önemli bir konu da, TAD- Test Devreye Alma çalışmalarının sektörümüzde rayına oturtulması. TAD konusunda, ISKAV ile olan anlayış birliğimiz devam ediyor. Sektörümüzde sağlıklı yapılar ve üretimlerin olması için TAD çok önem arz ediyor. Test Ayar Dengeleme işleminin, tarafsız 3. Gözler tarafından yapılması gerektiğine inanıyorum. TAD firmasının, ihale aşamasından başlayıp, iş bitimine kadar sistem çalışma kontrollerini yapması esas olacaktır. Çünkü bu tip uygulamalarla, yapılan sistemlerin verimli çalışması, enerji verimliliği, imalat zaman kaybına kadar birçok sorunu çözecektir.

TAD konusunda teknik personel eğitimleri, ISKAV tarafından veriliyor. Bunun sonucunda da 3. Göz olarak bağımsız çalışan kurumlar oluştu, ancak sayıları yetersiz ama artmaya devam ediyor. Eğitimli personel ve firma oluşumlarının artması lazım. Başlangıçta  ISKAV, TAD işini birebir yapıyordu ama uygulamadan çekilmesi konusunda mutabık kalındı ve artık yapmıyor. ISKAV bu konuda eğitim verendir, rekabete giren bir kurum olamaz. Ama bunu yapan bir firma yoksa o an için onu yapması gerekiyordu.

 

“Commissioning çalışmalarının Avrupa ölçeğinde düzenlenmesi ve uygulanması çalışmalarına; TTMD, ISKAV, İSKİD ve MTMD işbirliği ile katılım yapılıyor. Bu çalışmanın sonuçlanmasıyla, yapı sektörümüzdeki önemli eksiklerden bir tanesi daha çözülecektir”

 

Bununla birlikte, yeni çalışmaya başlanılan “Doğrulama ve Belgelendirme” diye tercüme edebileceğimiz “Commissioning” işlemi var. Bu çalışmaların Avrupa ölçeğinde düzenlenmesi ve uygulanması çalışmalarına; TTMD, ISKAV, İSKİD ve MTMD işbirliği ile katılım yapılıyor. Avrupa’da Rehva ve Eurovent’ in başlattığı çalışmaya, Türkiye olarak da bir katılım yapıldı. Bu çalışmanın sonuçlanmasıyla, yapı sektörümüzdeki önemli eksiklerden bir tanesi daha çözülecektir. Doğrulama ve belgelendirme çalışmaları belli bir noktaya getirilebilirse çok faydalı olacaktır.  Türkiye’de bu konuda proje yönetim gruplarının yetersizliği var. Projelerin uygulanmasında yaşanan en temel sorun, yönetim problemidir. Ülkemizde yeterinde bu konuda ihtisaslaşma maalesef yoktur ve teknik sorunların çoğu da bundan dolayı çıkmaktadır. Genelde yatırımcılar ve işverenler bu konuda deneyimli değillerdir. Bunun içindir ki proje yönetiminin önemli bir parçası olan  “Doğrulama ve Belgelendirme” guruplarının da sektörde yerini alması gereklidir.

MTMD Yönetimi olarak, sektörel basınımız olan sizlerle, bu tip bilgi alışverişlerini ve gelişmeleri paylaşmak amacıyla, bir araya gelmeyi belirli aralıkla tekrarlamak isteriz.