Tesisat Dergisi 269. Sayı (Mayıs 2018)

76 Tesisat / Mayıs 2018 tesisat.com.tr MAKALE M. REMZİ ÇELİK Saven Teknik Malz. Tic. ve Taah. Ltd. Şti. ISIL İZLEME (HEAT TRACE) UYGULAMALARINDA TASARIM ESASLARI VE HESAPLAMALAR H erhangi bir boru tesisatında veya depolama tank parkında yalıtımın kendi başına yeterli olmadığı, borulardaki veya tanklardaki sıvı ve gaz sıcaklıkları- nın dengelenmesi ve bazı durumlarda da proses şartlarında tutularak boruların ve tankların donmasına engel olabilmek için Isıl İzleme (HT) sistemlerinin kullanılması gerekir. Bu amaçla, daha yaygın olarak kullanılan elektrikli Isıl İzleme (HT) sistemlerinin kullanıldığı bazı örnekler arasında sıcak su hatlarının sıcaklıklarının korunması, transfer hatlarının ısı- tılması, proses hatlarının proses koşullarında tutulması, boru hatlarının ve depolama tanklarının donmaya karşı korunması, termoplastik üretim tesislerindeki taşıma hatlarının proses koşullarıne getirilmesi veya istenen proses değerlerinde tutulması gibi uygulamaları sayabiliriz. Herhangi bir tesisteki sıcaklığın korunabilmesi için o tesis yüzeyine, o yüzey ile ortam arasında oluşan ısı kaybı kadar veya ondan biraz fazla ısı uygulanmalıdır. Prosesteki ısıtma işlemlerinde ise sistemin ihtiyacı kadar, varsa kimyasal reaksiyonların dengelenmesini sağlayacak kadar ısı verilir. Sabit ısı uygulamalarında herhangi bir boru veya tanka ortam koşulları her ne olursa olsun sabit bir ısı verilir. Daha çok donmaya karşı kullanılan bu tip uygulama- larda ısı kaybı hesaplarının mutlaka en olumsuz koşullara göre yapılması gereklidir. Proses koşullarının dengelenmesinde ise tasarım yapılır- ken iki önemli durum vardır, bunlardan birincisi proses sıcak- lığının yükseltilmesi, ikincisi ise proses sıcaklık değerlerinin korunmasıdır. Isı kayıp hesaplarının yapılması sırasında bu iki unsur mutlaka ayrıntılı olarak incelenmelidir. Bu incelemeler sonunda yapılan ısı kayıp hesaplarında malzemenin sıcaklı- ğını yükseltmek için gerekli ısı miktarı, ve ısının uygulanacağı spesifik periyotlar sıcaklık koruma süreleri hesaplanacaktır. Hesaplar yapılırken, özellikle karmaşık proseslerde, gerçek ısı kayıplarını hesaplayamayabiliriz. İşte bu durumlarda yaptı- ğımız hesap yanlışlıklarını veya gözden kaçabilen detayları dengeleyebilmek için bir emniyet katsayısını bulduğumuz ısı kaybı değeri ile çarpmalıyız, % 10’dan %40’a kadar deği- şebilen bu katsayı özellikle karmaşık sistem tasarımlarında son derece önemlidir. 1. BORULARDAKİ ISIL TASARIM Isıl İzleme Sistemi’nin hesaplanmasındaki ilk adım, işle- min uygulanacağı her bir boru veya tanktaki ısı kaybının hesaplanmasıdır. Boru hatlarındaki sıcaklığın korunması için bilinmesi gerekenler; • Isıl İzleme Sistemi kurulacak boru hattının veya tankın çapı ve boyu veya diğer boyutları, • Fittings sayısı, • Flanş sayısı, • Malzeme tipi, • Bağlantı askısı sayısı,

RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=